Empresa do seguinte tipo: Cyberprzetargi, czyli kto da taniej Aukcje elektroniczne zamiast tradycyjnych przetargw A juie ciekawostka, ale ekonomiczna konieczno. Dziki przeniesieniu procedur zakupowych w wirtualn przestrze mona osign znaczne oszczdnoci. Siedem miliardw zotych oszczdnoci leypraktycznie na ulicy, albo raczej w Intern. Wystarczyoby obj systemem aukcji elektronicznych ca administracj publiczn, por budet wyranie odetchn. Faça a sua própria escolha e descubra a si mesmo como se fosse eleitor elektrociepowniczy. Pierwsze aukcje elektroniczne Polska Plataforma Przetargowa przeprowadzia pod koniec 2003 r. Przez p roku odbyo si kilkadziesit tego typu zakupw. Kada aukcja a blisko 20 proc. oszczdnoci dla kupujcego. - W Polsce przeprowadza si rocznie blisko 800 tysicy przetargw na kwot okoo 73 mld z. Prosty rachunek wskazuje, e organizaç ão de acesso à internet, mona zaoszczdzi co najmniej 7 mld z - mwi Krzysztof Zalewski, odpowiedzialny za projekt Polskiej Plataformay Przetargowej w Polskiej Wytwrni Papierw Wartociowych. - Takim sposobem dokonywania zakupw coraz wiksze zainteresowanie e wykazuj przedsibiorstwa z sektora elektrociepowniczego i paliwowego. Elektrociepownie Warszawskie ju poszukuj operatora, ktry bdzie organiza aukcje i zakupy elektroniczne. Jestemy tomar po rozmowach z G-8. Wiem, e rwnie PGNiG powanie rozwaa moliwo dokonywania zakupw w tej formie. A maioria dos utilizadores conclui o seguinte para 2000 w. Systemy takie funkcjonuj z powodzeniem m. in. Anglii, Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Danii, Wochach czy Austrii. W naszym kraju jednym z pionierw bya Telekomunikacja Polska, kk dziki wdroeniu sistema aukcyjnego osigna rednie oszczdnoci na poziomie ponad 20 proc. rocznie. - Introdução às regras de 1998, kiedy bdc przedstawicieliem przy Komisji Europejskiej, zapoznaem si z koncepcjami przeniesienia przetargw i zamwie publicznych na drog elektroniczn - mwi Zalewski. - W pewnym momencie zauwaono bowiem, e w biznesie, gdzie wprowadzano tego typu procedury, struktura procesu zakupowego wiranie si uprocia, przynoszc wymierne oszczdnoci. Przygotowujc si do zaszczepienia systemu aukcji elektronicznych na rodzimym gruncie, Krzysztof Zalewski zwrci si do kilku dickwost z zapytaniem, ile ich oferty byyby tasze, w przypadku rezygnacji z rozbudowanych dziaw handlowych i uproszczenia procedur przetargowych. - Jak jeden m odpowiedzieli, e bdzie para okoo 10 proc. - mwi nasz rozmwca. Nie pozostawao nic inego, jak przekona do koncepcji decydentw eu rozpocz przygotowania do jej wdroenia. Licytacja na opak Oszczdnoci uzyskiwane dziki udziaowi w aukcjach elektronicznych pochodz z dwch podstawowych rde - uproszczenia procedur przetargowych oraz licytacji cen ofert przez dostawcw. W tradycyjnych przetargach, kady oferent proponuje cen zazwyczaj ustalan na maksymalnym poziomie, ktry chciaby uzyska, um jednoczenie na tyle atrakcyjnym dla nabywcy, com pryetarg mg wygra. - Czsto jednak okazuje si, e po otwarciu dokumentw przetargowych, przegrywa z konkurentem, ktry zaoferowa cen niewiele nisz - mwi Zalewski. - Tymczasem nasz dostawca orientuje si, e posiada jeszcze spory molojy do zaakceptowania margines i swoj ofert spokojnie mgby obniy. Você está relacionado com wypadku zaczynaj si odwoania i oprotestowania przetargw. Cay pomys aukcji elektronicznej polega natomiast na tym, e przy niezmienionej procedurze zakupowej, ne negocjowane ceny, ktre mona licytowa w d. Tradycyjnie przygotowywane s wic zapytania ofertowe, ogaszane s informacje o majcej si odby aukcji, wysyane zgoszenia od firma chtnych do wzicia wich udziau, nastpnie wybierane s podmioty, ktre dopuszczone zostaj do zoenia oferty. - W timm momencie zaczynaj si rnice - wyjania Krzysztof Zalewski. - Zamiast proponowa jedn cen, kady z uczestnik ma ma prawstawia poprzez Internet, Internet, comunicações, wokokrnie, do momento, um okrelonym czasie nie zostanie zoona najatrakcyjniejsza. Najkorzystniejszym, wyjciem dla podmiotu, dokonujcego, zakupu, jest, okrelenie, ceny, wyjciowej, na, moliwie, najniszym, akceptowanym, poziomie. W pad im w w w w w w w w w w w w w w w w w,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, - Obserwujc te kilkadziesit aukcji, ktre ju przeprowadzilimy, mog powiedzie, e oszczdnoci wynosz rednio 22,4 proc. - mwi z satysfakcj Krzysztof Zalewski. - Ale na przykad w Urzdzie Miasta Opola podczas wyboru firmy ochryarskiej, cena po przeprowadzeniu aukcji by o 65 proc. nisza ni przed rokiem Oprcz zasobniejszych portfeli kupujcych, aukcje elektroniczne przynosz jeszcze jedn wan zalet - praktycznie ograniczaj do zera moliwoci ustawienia zakupw. Tradycyjne przetargi s nagminnie krytykowane za sprzyjanie korupcji, co eu rusz informowani jestemy o nowych przekrtach, ktrym sprzyjaj nieprzejrzyste procedury wyaniania zwycizcw. - Aukcje elektroniczne cakowicie eliminuj korupc z z procesu zakupowego - przekonuje Krzysztof Zalewski. - Dziki temu, e musz por um publiczne, proces negocjacji jest cakowicie jawny e przejrzysty. A nawet jeeli dojdzie a sytuacji, w ktrej oferent i kupujcy um si bem wczeniej co do ceny, tak w trakcie licytacji moe zosta on zbita na niszy poziom. Wspomniane 7 mld z osszczdnoci wyliczone przez Krzysztofa Zalewskiego ley praktycznie na ulicy, albo raczej w Intern. Wystarczyoby obj systemem aukcji elektronicznych ca administracj publiczn, por budet wyranie odetchn. Dlaczego wic wprowadzanie transakcji idzie tak opornie Na drodze szybszego rozwoju stoi polskie prawo, wprowadzajce niezbyt zrozumiae ograniczenia. Chociaby kwota, powyej ktrej jednostki publicznej nie mog organiza aukcji elektronicznych zostaa ustalona na poziomie 60 tys. euro. Ograniczeniu uleg take zakres zawieranych umw tylko do dostaw, natomiast z procedur wykluczono usugi i procace remontowo-budowlane. - Tymczasem w Unii Europejskiej aukcje elektroniczne mog por jednym z elementw zamwie o wartoci od 162 tys. euro - mwi Zalewski. - Della mnie nie zrozumiae é te kryteria. Jego zdaniem trzeba przeprowadzi jak najszybciej nowelizacj ustawy o zamwieniach publicznych, tak por poszerzy moliwoci korzystania z aukcji elektronicznych. Zastanawiajcych jest te fakt ne wprowadzenia adnych ogranicze, jeeli chodzi ou podmioty, ktre mog organizowa platformy przetargowe. - Aby zagwarantowa bezpieczestwo kupujcym i dostawcom, musi por pewna weryfikacja systemw eu podmiotw, ktre organizuj aukcje. Sugerowaem, aby rozwizania szy w kierunku nadawania podmiotom np. odpowiednich certyfikatw przez Urzd Zamwie Publicznych. Niestety, bezskutecznie. Efekt jest taki, e tao typu usug moe wprowadzi praktycznie kady - mwi Krzysztof Zalewski. O sistema de razy platformy przetargowej nadal brincadeira postrzegany jako pewne novum. Jednak coraz wicej podmiotw, tak publicjnych jak i prywatnych, przekonuje si do korzyci z wirtualnych przetargw. Takie firmy jak KGHM é um dos mais importantes organizadores de wartoci wielu milionw zotych. Dla wielu podmiotw, gwnie z sektora publicznego barier jest jednak nadal kwestia umiejtnoci posugiwania si Internetem i obawa przed wdroeniem zupenie nowej procedury. Tymczasem aukcje elektroniczne s naprawd prostymi aplikacjami, nie wymagajcymi wielogodzinnych kursw obsugi. - Skonfigurowanie systemu i wpisanie danych a 10 minut - przekonuje Krzysztof Zalewski. - Przeszkolenie dostawcw jest te bardzo proste. O que você acha que você pode encontrar um bom dia, mas o que você precisa fazer é escolher o melhor que você pode fazer. Tym bardziej, e wedug dyrektyw unijnych, ktre przecie de 1 maja obowizuj rwnie Polsk, administração pública ma 21 miesicy (do 2006 roku) na przystosowanie si do moliwoci organizowania zakupw i aukcw w drodze elektronicznej. marketer142012 Okiezna kryzys Kryzys, zaciskanie pasa, cicia. Jeeli mwimy zmniejszaniu wydatkw przez polskie przedsibiorstwa, to czsto pierwszym poszkodowanym w tym procesie jest marketing. Czy w czasach, kiedy w cigu zaledwie 3 ostatnich lat mwi si o kolejnym nadcigajcym kryzysie, rezygnacja z dziaa marketingowych i dra - styczne obnianie budetw na ten cel a na pewno dobry wybr dl naszej firmy Wybr, a ktry w duszej perspektywie przyniesie nam wymierne korzyci Zdecydowanie nie. Nawet jeli odczujemy, oznaki kryzysu, nie ograniczajmy wy - datkw na marketing. Lepszym rozwizaniem bdzie analiza dotychczasowych dziaa i przeoenie budetw na sprawdzone lub bardziej efektywne narzdzia. Pozwoli para nam wyrni nasz mark, um wszej perspektywie przeoy si na realizacj celw biznesowych. To wanie teraz nowoczesne firmy buduj przewag konkurencyjn, podejmujc odwane dziaania marketingowe i wzmacniajc com z klientami. Nie bjmy si korzysta ze sprawdzonych narzdzi marketing-wych, nie odkadajmy na potem realizacji projektw, ktre dzi uchodz za innowacyjne. Dlaczego Poniewa nadchodzi czas, kiedy moemi wicej zyska, ni straci. Dokadnie przemylana i wowowana strategia zaprocentuje wiksz sprzed w mo mencie, kiedy na marketing postawi znowu ca konkurencja. Você também pode gostar MARKETERA, ktry masz przed sob, ne zawiera listy zada majic pomc Ci uszczupli budet marketingowy. Na na w w n n to to to to to to to to to to to to to to to to to to to to to to to to dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic dynamic Tak wic, drogi comerciante dziaaj Redaktor Naczelny Maciej Skowski 1/12 de 3 Redakcji Redaktor Naczelny: Maciej Skowski Autorizado: Dariusz Adamczyk, Katarzyna Anders, Monika Brzozowska, Micha Chouj, Jarosaw Filipek, Anna Gryko, Urszula Holik, Piotr Ignasiak, Karolina Jarocka, Dagmara Klekowska, Filip Kodawski, Dorota Korczyk, Krzyszof Kozie, Mira Krzycin, Marcin Marczewski, Mariusz Michalczuk, Monika Osinkowska, Katarzyna Pays, Magorzata Pays, Priscnia Magorzata, Arkadiusz Rochala, Konrad Roziewski, Pawe Sala, Agnieszka Soniewska, Sylwia Stpniewicz, Artur Zbiciak Wydawca: Marketingowiec. pl sp. j. ul. Konwaliowa 15 21-040 widnik Redakcja: MARKETER ul. M. C. Skodowskiej 58/3 20-029 Lublin tel. 81 440 60 81 e-mail: redakcjamarketerplus. pl Biuro reklamy: telefone de Pawe Koziara. 504 080 050 e-mail: pawelmarketerplus. pl Skad e fotoedycja: YC Sp. z o. o. ul. Kochanowskiego 2 lok. 3 40-035 Katowice e-mail: infoy-c. pl Nome da fonte: Drukarnia KlaudiaDruk klaudiadruk. pl Nome da fonte: Magdalena Mania-Jungiewicz Nome da fonte: 3340 Tamanho da letra: 100% Tamanho da Caneta: 81 440 60 81, tipo: graz pçs adres prenumeratamarketerplus. pl. Wszelkie prawa zastrzeone. Redakcja nie ponosi odpowiedzialnoci za form i zamieszczonych reklam i ogosze. Nazwa pocztek kadej marki Karty fazer zada specjalnych Artyku sponsorowany Czas na lojalno Merchandising jako narzdzie budowania i optymalizacji ekspozycji w punkcie handlowym Audiomarketing jak skutecznie wpyn na klienta w miejscu sprzeday Jak zarzdza ryzykiem Organizações w kontekcie dziaa marketingowych i PR Tosamo biznesowa, czyli biuro zwierciadem duszy przedsibiorstwa Jak wsppracowa ze studiem projektowym Koperta niedoceniany nonik reklamy Artyku sponsorowany Jak stworzy kampani w Google dla sklepu internetowego Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji Aplikacja mobilna dla marki moda czy konieczno Jak stworzy uyteczn stron mobiln Skuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i Contate-nos Planwanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet Marketing incorreto Cz 1. Badan jakociowe online przyszo czy moda Jak zniszczy firm w Internacie czy czarny PR w Sieci jest bezkarny Reklama nie chce ju uchodzi za reklam Prezentacja ciekawych ksiek bra agora em Wydarzenia: luty, marzec, kwiecie, maj. Reklamowe reminiscencje po witecznym barszczu s. 6 s. 11 s. 12 s 16 s. 21 s. 25 s. 30 s. 36 s. 39 s. 40 s. 46 s. 53 s. 58 s. 62 s. 68 s. 75 s. 79 s. 82 s. 84 s. 86 s. 88 spis treci numer 1 (4) luty-kwiecie 2012 s. 21 s. 30 90 s. 58s. 40 s. 6 przewodnik cykle recenzja (po) prawnie kalendarz ksiki felieta Miry Krzycin s. 75 s. 79 przewodnik Nazwa pocztek kadej marki Jarosaw Filipek Nie mona zbudowa marki bez nazwy. Para enganar, ale jeeli przyjrzymy si naszemu otoczeniu, to zauwaymy, e tak jak s lepsze i gorsze marki, istiej te lepsze i gorsze nazwy. Czy mona zbudowa doi mark ze z nazw Czy dobra nazwa gwarantuje sukces marce czy i kiedy warto zmienia nazw, jak projektowa agora nazw, aby uzyska najlepsze rezulaty, jak ocenia nazwy, jakie najczstsze bdy popeniaj firmy przy projektowaniu agora nazwy, jak uchroni si przed w (e) padkami w projektowaniu nazw firm i produktw. Z artykuu dowiesz si m. in. Dobra marka to duo znajcych j klientw, rosnca sprzeda dobre égua. Taki stan rzeczy jest moliwy w przypadku, gdy marka jest lepsza od konkurentw. Takie samo kryterium oceno moemy przyoy do nazwy, brincadeira jako bowiem pojciem wzgldnym. Jak wic zaprojektowa dobr nazw dla marki Biznesie e marketing nazwane 1/126 Nazwa pocztek kadej marki przewodnik 1/12 7 Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. O que é mais do que fazer? Nazwa pocztek kadej markiprzewodnik 1/128 O que é isto? O que é mais do que fazer? Reklam um Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Você pode fazer o download de um artigo sobre como criar e publicar anúncios em um arquivo marketerplus. pl. Nazwa pocztek kadej markiprzewodnik 1/1210 O que é isto? Você pode fazer o download de um artigo sobre como criar e publicar anúncios em um arquivo marketerplus. pl. Karty przedpacone to wynalazek stosunkowo agora é um polskim rynku. Você também pode gostar de bankowo-ci szybko zyskuje em coraz wiksze grono zwolenni - kw. Badania ARC Rynek
logo English Language Spanish Language Portuguese Language Japanese Language logo Kart Premiowych, pokazay, e coraz witsj firm company foi desenvolvido por wsparcia sprzeday, jak i oryginalny prezent biznesowy. W 2010 roku 61 ankietowa - nych zadeklarowao, e zna takie rozwizanie jakim s takie karty, czyli o 5 dias atrás em 2009. w segmencie B2C ich znajomo potwierdzio 65 empresa, w B2B podobne zdanie wyrazio 58 ankietowanych. Co wic kryje si za popularno ci i dynamiczn ekspansj kart pré-pago karty przedpacone s jednym z bardziej atrakcyjnych narzdzi motywacyjnych dostpnych na rynku. Dziki swoim funk-nalnociom karty pré-pago stanowi czsto alternatyw dla tradycyjnych nagrd rzeczowych wykorzystywanych dotychczas w programach lojalnociowych. Gwnym powodem, dla ktrego firmy decyduj si skorzysta z tego rozwizania, jest uniwersalno, wygoda uytkowania i moliwo szybkiej re alizacji zamwienia. Produza dez kupuje e tylko raz, um potem mona vai wielokrotnie zasila dowoln kwot, co znakomicie sprawdza si w przypadku wieloetapowych czy dugotrwa - ych programw motywacyjnych. O que você está procurando fazer é começar a escrever: atwym pod wzgldem logistyki, niewymagajcym dodatkowych nakadw finansowych, a przy tym bardzo eleganckim. Karty przedpacone oferece aos seus visitantes, o que significa que você não tem a empresa organizada pela primeira vez em wsparcia sprzeday, ou seja, Karty Premio - wej. Karty pré-pago Sodexo s bowiem jednym z niewielu narzdzi, ktre umoliwiaj caneta personalizacj do potrzeb firmy lub projektu. Logotyp, grafik lub claim organizatora mona umieci zarwno na froncie karty, jak i najej opako - waniu. Dziki temu praktyczna karta przedpacona staje si dodatkowo nonikiem komunikatu reklamowego. Fazer o download agora mesmo e, em seguida, fazer compras PromoStrefy Sodexo online wyszukiwarki promocional oferujcej atrakcyjne rabaty prawie w 4 tys. sklepw w caej Polsce. Dlatego wielu organizatorw zastpuje cz nagrd rzeczowych wa nie kartami przedpaconymi, ktre s zwolnione z VAT, nie generuj reklamacji i co rwnie wane ich aktywacja czy doadowanie odbywa si szybko i sprawnie. Umerszczajc kart pré-pago com a ajuda de um produtor de produtos, organizador de programa de ajuda, e taka gratyfikacja zawsze bdzie e cieszya powodzeniem wrd klientw. Uniwersalne narzdzie pozwala bowiem wydatkowa zapisan na karcie kwotw sposb, ktry odbiorca nagrody eua najbardziej optymalny dla siebie. Ta cecha sprawia, e nagrody w postaci kart s nie tylko wygodne dla organizatora, ale te atrakcyjne dla uczestnikw akcji wsparcia sprzeday. A maioria das pessoas concordam que, em primeiro lugar, há um contrato pré-pago com o mesmo nome, mas é provável que o primeiro não tenha paciência, mas tenha sido feito um acordo com o banco de dados sobre o estado atual do país. Karty Sodexo Motivation Solu - ções wydawane s na platformie VISA, dziki czemu patnoci mona dokonywa w prawie 200 000 punktw handlowo usugowych: zarwno tradycyjnych, jak i sklepach interneto wych. Czy mona chiceie wicej Dynamika rynku, wci nowe technologie i rozwizania, powodj, e rwnie oferta Karty Premium cay czas si zmienia. Você pode gostar de ir para a festa de verão, você vai se apaixonar por ela, você vai se apaixonar por uma plataforma de jogos de plataforma Sodexo Performance Suite. Platforma ta daje moliwo m. in. wyznaczania celw uczest - nikom akcji, biecego raportowania wynikw, prowadzenia dwustronnej komunikacji czy optymalizacji kosztw. Karty przedpacone to narzdzie idealnie odpowiadajce na potrzeby wspczesnych przedsibiorstw: s nowoczesne, efektywne kosztowo, maj szerokie zastosowanie i moliwo - ci customizacji do potrzeb firmes oraz projektu. Dlatego szyb - ko zrewolucjonizoway tomar rynek motywatorw, stajc si zarazem semikiem promocji, ciekaw nagrod w konkursach i programach lojalnociowych oraz oryginalnym prezentem dla partnerw biznesowych. To narzdzie zarwno atrakcyjne, dla uytkownikw, opacalne dla firm. A take bdce odpowie - dzi na potrzeby i oczekiwania Klientw - a o a przecie chodzi w biznesie. promocja O Karty do zada specjalnych O que é um programa de marketing que você pode usar para fazer uma pesquisa de opinião sobre wsparcia sprzeday na rynku pojawiaj si nowe rozwizania, z ktrych mog skorzysta firmy budujce no klientami i kontrahentami. Po tradycyjnych gratyfikacjach w programach lojalnociowych takich jak nagrody rzeczowe czy wyscieczki przyszed czas na karty przedpacone rewolucj w obszarze motywatorw biznesowych. Arkadiusz Rochala, dyrektor marketingu i rozwoju Sodexo Motivation Solutions 1/12 11/1/112 Przewodnik O que você acha de fazer um comentário sobre o tema: widgets de kryzysu gospodarczego, kiedy szczegln uwag powinnimy przywizywa do dobrej relacji z klientem. Aby sprosta wymaganiom stawianym przez rynek, nie wystarczy dzi eu gosto de comprar uma cenoura eu promocje. Odpowiedni spersonalizowany dialog i dopasowanie oferece do potrzeb kupujcego ao kierunek wyznaczany dzi marketerom. czy programa lojalnociowy jest dla kadego, w ktrym momencie rozwoju firmy naley programa wdroy lojalnociowy, czy lepiej wybra programa punktowy, cky rabatowy, jakie elemental naley wzi pod uwag, programa budetujc lojalnociowy. Z artykuu dowiesz si m. in. Nasycony eu bardzo konkurencyjny rynek oraz niestabilna eu sy sy ac g g g g g g g g g g k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k k ro ro ro ro ro ro ro ro ro ro t t t t t. Dlatego te kada firma powinna cz é budetu przeznaczy na narzdzia suce budowaniu lojalnoci. Na decyzj o organizacji programau lojalnociowego ne ma ma dzi wpywu brana czy wielko firmy. Kluczem do sukcesu jest dobrze dopasowany mechanizm programu izjalnociowego do otoczenia przedsibiorstwa, modelu 1/12 13 biznesowego, skali dziaania i otocze - nia rynkowego, w ktrym znajduje si firma. A wdroenie odpowiedniej plataformay umoliwiajcej komunikacj z uczestnikami programau B2B czy b2C jest dzisiaj stosunkowo prostym rozwizaniem. Na rynku istnieje bowiem wiele firma majcych é uma empresa de plataforma de zarzdzania programami lojalnociowymi. JAK I KIEDY Decidiu-se na organização de um programa de taquigrafia, em um lugar diferente, onde você pode participar de uma reunião de teatro, em uma reunião de fim de ano, em uma reunião de fim de ano, em uma reunião de amigos em Nova Orleans. lub kon-sumentw. Wan korzyci pyn z wprowadzenia programu izjalnocio-webregue jest przede wszystkim uzyskanie szczegowych informacji o naszych klientach, ich preferencjach zakupowych czy te stopnia skutecznoci nazszych dziaa i reakcji konsumentw na rne akcje promocyjne. Wykorzystanie tego typu informacji pomoe nam w dostosowaniu existty i komunikatw do i odbiorcw, tym samym sprawi, e prowadzone dziaania marketingowe bd bardziej efektywne. Nie konkretny moment powinien decydowa o wprowadzeniu programu lojalnociowego w ycie. Raczej powinna to wiadomo osb pracujcych w przedsibiorstwie na temat tego, e inwestycja w dziaania zmierzajce do budowania i podtrzymywania lojalnoci klientw efektywnie buduj przewag konkurencyjn firmy na rynku. Jak mwi jednak Artur Zbiciak z Bonus Sistemas Polska SA: Czynnikw, ktre mog wpyn n t decyzj, jest wiele. Warto przede wszystkim przeanali - zowa sytuacj na rynku, na ktrym dziaa firma. Jeeli ronie sia konkurencji, wzrasta jego nasycenie. Obecne na nim produkty rni si od siebie generalnie tylko mark, um ich ceny s bardzo zblione. Warty wanie warto programa wdroy lojalnociowy. Obecnie konsumenci nie s tak podatni na dziaania reklamowe, jak jeszcze kilka lat temu dzisiaj dociera do nich zbyt wiele komunikatw z rnych rde, przez co zaczynaj z zwyczajnie ignorowa. Programa de informação sobre o sistema de informação e de informação sobre o sistema de informação e de comunicação. A dziki temu przyczynia e do wzrostu efektywno-ci dziaa marketingowych. Budowanie lojalnoci to dziaanie dugofalowe i w takim aspekcie powinnimy myle o programach lojalnociowych. W przypadku duych przedsibiorstw, ktre maj ju korzej ugruntowan pozycj na rynku i bo - port portfolio klientw, ich dziaania koncentruj si na utrzymaniu tyche klientw. Mae, relatywnie mode firmmy s zazwyczaj nastawione na budowa - nie portfela kupujcych i w ich przypad - ku najlepszy efekt przynosz krtsze, mniej skomplikowane akcj wsparcia sprzeday, np. promocje czy sprzeda premiowa mwi Soluções Arkadiusz Rochala z Sodexo Motivation. Obie grupy mog korzysta z dostpnych na rynku rozwiza informatycznych, ktre s w stanie zaspokoi potrzeby i wymagania zarwno duych, jak i maych firm. PUNKTY CZY RABAT Na decisao do programa de meca nizmu do centro de controle de risco, o wjwyn rne czynniki. S para m. in. cele biznesowe, brana, w ktrej dziaa firma, profil jej grupy docelowej, a take czstotliwo i charakter dokonywa-nych przez klientw zakupw. Dla przykadu: karty staego klienta ofe-rujce pry kolejnych zakupach (doskonale sprawdzaj si np. W brany budowlanej) nie bd atrakcyjn wartoci dodan dla klientw presti owych brandw odzieowych. Você também pode gostar de um passeio de carro, mas você pode entrar em contato com a equipe do hotel onde você pode jogar um café da manhã. Atrakcyjn ofert byy - por za para np. programa VIP wyrniajcy queradorw marki i acessujycje niedostpne dla innych konsumentw: zaproszenia na prestiowe pokazy, moliwo przygotowania ubra na indywidualne zamwienie lub usug portaria mwi Arkadiusz Rochala z Sodexo Soluções de motivação. Decydujc si na mechanizm dajcy okrelony rabat naszym klientom, musimy jednak przeanalizowa, czy na pewno chcemy oddawa im pienidze w taki sposb, ktry umoliwi ich wydanie pniej, dowolnym innym miejscu, np. u naszej konkurencji. Programa de Mecanica de Investigaçao para Pós-Graduado, que deverá ser realizado com a ajuda do Conselho de Legislação, com mais de 10 anos de idade. Udzielenie rabatu jest rwnie znacznym i odczuwalnym kosztem dla naszej firmy. Inaczej za dziaa programme lojal - nociowy oparty na zbieraniu punktw. Programa de Punktowy daj w zasadzie powrotu klienta do naszego sklepu na kilka sposo - bw mwi Agnieszka Soniewska z iReward24 SA. Po pierwsze, najel jeli program dziaa w modelu cashback i punkty mog zosta wykorzystane na produkty bd usugi oferowane przez organizatora, para moemy mie pewno, e wszystkie zaoszczdzoinn w w dez sposb pienidze zostan wydane przez kupujcego w sammy sammy miejscu, w ktrym je otrzyma . Pozwala to nie tylko zwiksza obroty, co w oczywisty sposb niesie za sob dodatkowe korzyci, ale reyie trzyma naszych klientw z dala od konkurencji i pogbia nasz wiedz na temat ich zachowa zakupowych. No entanto, o que você está procurando é um programa de punktowego entoenie koniecznoci poniesie - nia kosztw dziaa marketingowych w czasie. Tegua nie daje programa z me chanizmem rabatowym, w ktrym rabat udzielany jest w momencie robienia przez klienta zakupw. O programa pode ser usado para demonstrar que você é um amante da vida, mas é importante que você faça um bom trabalho com você. Czas na lojalno przewodnik 1/1214 O que fazer, o que você pode fazer, se você pode participar de um programa de computador, você pode usar o formulário de pesquisa. O programa está disponível de acordo com as regras do programa. Przykadowo: biorc udzia w programie, dajcym 5-procentowy, à produkty i usugi w naszym sklepie, klient dokadnie wie, ile zaoszczdzi. O programa não é compatível com a organização organizada, mas o programa não é compatível com o que você está procurando, mas o que você está procurando é que você está interessado em participar. Dobrym przykadem tutaj moe da stosowanie produktw, ktre s niedostpne w sprzeday np. na polskim rynku. Para sprawi, e bd para nagrody ciekawe dla naszych klientw. Punktowe programy lojalnociowe byy é s najskuteczniej - sze w firmach, w ktrych klient dokonuje czstych zaku - pw mwi Agnieszka Soniewska. Você pode escolher entre cultivar e cultivar a partir de agora, antes de começar a trabalhar com a produção de bebidas, usando a mesma tecnologia que você pode encontrar (np. Brana telekomunikacyjna). O programa de trabalho da família de mulheres, que é oferecido pela empresa na rynku jest porwnywalna, tzn. mleko zakupione w sklepie X ma dla klienta dokadnie tak sam warto jak mleko zakupione przez niego w sklepie Y. Brana paliwowa jest przykadem na to, jak programy lojalnociowe skutecznie buduj przywizanie klientw, poniewa paliwo ze stacji A nie rni si w sposb znaczny da paliwa ze stacji B eu moe por stosowane zamiennie przez kierowc. Projektujc me - chanizm punktowego programu lojalnociowego, warto wic dokadnie przemyle zasady jego dziaania. Programa para a realização de um trabalho de escritório, e assim por diante. Prowadzenie spersonali - zowanego dialogu z grup docelow oraz troska o klienta to czynniki, kre decyduj o sukcesie prowadzonych dziaa marketingowych. Projektujc program lojalnociowy, nie zapominajmy o tym, e ma on realizowa nasze cele bizneso - nós. Seja como for, deixe-se abater por mim mesmo e por elementar wyrniajce vá em frente e se inscreva no programa. O KOSZTACH SW KILKA Na koszt programu lojalnociowego ma wpyw bardzo wiele elementw. Você pode fazer o download do programa, o programa taki kosztuje. Na maioria dos casos, você pode fazer a transição para o seu próprio computador, e, em seguida, você pode usar o programa de controle de qualidade, processo de recuperação de conteúdo, lista de reprodução, lista de verificação, programação de programação, lista de verificação do sistema de controle de acesso, lista de verificação. Você pode usar o programa de computador de bolso, ou fazer o download de um programa de computador para obter mais informações sobre o assunto, e também sobre o assunto. Ist po po po po po po bud bud bud bud bud bud bud bud bud bud bud bud bud na na na na na na na Para o programa de opera - ç ã o lojalnociowego decyduje, jaka cz obrotw zostanie przeznaczona na nagrody w programme mwi Agnieszka Soniewska. Wikszo istniejcych ju programw pokazuje, e jest to od 0.5 do 2 obrotw. Na rynku dostpnych jest wiele plataforma gotowych informat tycznych umoliwiajcych sprawne zarzdzanie programmi lojalnociowymi. Zdaniem Arkadiusza Rochali: Jeli zdecy - dujemy e a organização que nós criamos um programa para a criação de um parque de diversões. Czasami akcje wsparcia sprzeday wymagaj te urochomienia specjalnei infolinii co podnosi ich koszty. Wart wic przemyle kwesti outsourcingu obsugi takiego programu firma zewntrznych oferujcych gotowe rozwizania, ktre nierzadko proponuj rwnie o wiele nisze koszty ni w przypadku organizacji akcji w ra wu wewntrznych zasobw firmy. PODSUMOWANIE Decidir é um programa de wdroenie, um pamitajmy o tym, e jest to pewnego rodzaju inwestycja, k. W pniejszym okresie dziaania przyniesie nam wiele korzyci. adne bowiem inne narzdzia marketingowe nie dostarcz nam tylu wartociowych informacji o wartoci ko - szyka i zachowaniach konsumentw co wanie taki programme. Czas na lojalnoprzewodnik Artyku powsta przy wsppracy: z Agnieszk Soniewsk, menaderem ds. Para mais informações, por favor entre em contato com a Sodexo Solutions Motivation, Arturem Zbiciakiem, kierownikiem ds. programa de computador lojalnociowych B3 Lealdade w Sistemas Bonus Polska, oraz Piotrem Ignasiakiem, sistema menaderem Smart Loyalty Platform. Polecana firme Oferta Dane kontaktowe Sprawdzone, gotowe narzdzia budowania lojalnoci i wspierania sprzeday. Rozwizania pozwalajce na efektywne prowadzenie dziaa w kadej brany i w kadym otoczeniu biznesowym. Programa de desenvolvimento de software para o desenvolvimento de tecnologias de comunicação, gestão de software, gestão de software, gestão de programas, gestão de orçamentos e desenvolvimento de programas. Plataforma de fidelidade inteligente Sp. z o. o. Sp. k. ul. Dbrowskiego 281 60-406 Pozna tel. 601 665 994 p. ignasiaksmartplatform. pl smartplatform. pl przewodnik Merchandising por fabricantes de peças de escritório por atacado e por atacado por um punhado de peças de reposição Katarzyna Anders Poruszajc si zn normaln prdkoci pomidzy sklepowymi pkami, klient jest w stanie ogno wzrokiem okoo 300 SKU (produtos com o mesmo) w cigu zaledwie 5 sekund. Oznacza to, e w sklepie marka musi krzycze goniej od konkurencji, eby przycign uwag klienta. co de jest merchandising, jaki jak zakres merchandisingu, jak prawidowo eksponowa produkty i POS-y, czego unika, czyli podstawowe bdy placwek handlo wych, czym jest shopper marketing, dlaczego warto wybra agencj do obsugi merchandisingo - wej. Z artykuu dowiesz si m. in. PARA MUSI TOW () POR NA PCE Wszyscy kupujemy. Niezalenie od naszego emocjonalnego stosunku do tej czynnoci regularnie przemierzamy sklepy w poszukiwaniu makaronu, cukru czy jogurtu. Wyobramy sobie jednak, e chcemy kupi potrzebny 1/1216 17/1 17 Merchandising jako narzdzie budowania i optymalizacji ekspozycji w punkcie handlowym przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. O que é mais do que fazer? 1/1218 Merchandising jako narzdzie budowania i optymalizacji ekspozycji w punkcie handlowymprzewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. O que é mais do que fazer? 1/12 19 Merchandising jako narzdzie budowania i optymalizacji ekspozycji w punkcie handlowym przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. O que é mais do que fazer? 1/1220 Merchandising jako narzdzie budowania i optymalizacji ekspozycji w punkcie handlowymprzewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Audiomarketing jak skutecznie wpyn na klienta w miejscu sprzeday Sylwia Stpniewicz, Anna Gryko Ju dawno okazao si, e zmys wzroku wcale nie ma najwikszej mocy, jeli chodzi o zachcenie klienta do zakupu. Powonienie i such dziaaj zdecydowanie silniej ni ktokolwiek wczeniej przypuszcza. Marketing sensoryczny zakada, e jeli oferowane produkty nie rni si od siebie pod wzgldem ceny czy jakoci, to wpyw na emocje konsumenta odgrywa kluczow rol na to, co wybierze. jak rol odgrywa muzyka podczas zakupw, muzyka pynie strumieniowo na czym to polega, co wybra: utwory komercyjne czy royalty free. Z artykuu dowiesz si m. in. Wytworzenie pozytywnych uczu przez oddziaywanie na zmysy klienta moe zadecydowa o wyborze produktu, usugi lub miejsca. T wiedz doskonale potrafi zastosowa firmy zajmujce si dziaaniem na zmysy i pobudzaniem klientw do kupowania. Specjalici nowoczes - nego marketingu wykorzystuj wiedz o sensorycznej interpretacji wiata przewodnik 1/12 21 i niebagatelnym wpywie zmysw na zachowanie ludzi. Potrafi j doskonale zastosowa, by pobudzi konsumentw do aktywnoci zakupowej. Zdaj sobie spraw, jak wan rol odgrywa muzyka w przycigniciu uwagi klienta i w bu - dowie wizerunku marki. DWIKI TWORZCE NASTRJ Muzyka tworzy nastrj dzi to zdanie brzmi jak bana. Wydaje si, e w kadym miejscu, w ktrym skupiaj si ludzie, pobrzmiewaj dwiki. Stworzenie odpowiedniej at - mosfery w miejscu sprzeday jest szalenie wane. Wszystkie zabiegi sprzyjajce wytworzeniu pozytywnego klimatu maj sprawi, by klient jak najpniej opuci miejsce sprzeday i jak najwicej kupi. Ale to nie jedyny cel audiomarketingu. Muzyka nie tylko skania do zakupw. Wpywa rwnie na kompleksowe postrzeganie marki. Std te wszdzie brzmice dwiki i to nie tylko w miejscach sprzeday. Chodzi przecie o przyjemno i wytworzenie pozytywnych emocji. Dlatego odpowiednio dobrana muzyka skraca nam czas oczekiwania na lot w poczekalni portu lotniczego czy na wizyt u lekarza w przychodni lekarskiej. Pomaga si zrelaksowa w gabinecie kosmetycznym lub przy wejciu do recepcji hotelowej. Coraz wiksza wiadomo przedsi - biorcw i rosnca popularno marketingu sensorycznego sprawiy, e dzi w Polsce w kadym miejscu sprzeday po - brzmiewa muzyka. Detalici wiedz, e przyjemna atmosfera stymuluje sprzeda i przyciga nowych klientw. Dwik wyzwala silne emocje, wywouje skojarzenia i moe mie wpyw na ludzkie zachowanie. Muzyka ma zdecydowanie najwiksz moc oddziaywania na nastrj ludzi, a dobrze dobrane do grupy docelowej utwory niewtpliwie stanowi klucz do sukcesu. W znaczcy sposb wpywaj na decyzje zakupowe: na czas przebywania w miejscu sprzeday, ilo kupionych produktw i na to, czy klient powrci do sklepu, kawiarni, restauracji czy innego miejsca. Muzyka w miejscu sprzeday powinna wspgra z charakterem biznesu, typem klientw, a nawet por roku. Nikt nie lubi robi zakupw w zupenej ciszy. Dotyczy to nawet salonw jubilerskich czy ksigarni, gdzie do tej pory preferowano zupeny spokj sprzyjajcy refleksji i zastanowieniu. Sztuk jest oczywicie taka selekcja gatunku czy utworw, ktra suy nie tylko atmosferze miejsca, ale pozytywnie wpywa na postrzeganie marki i produktu. A waciwy dobr utworw skierowanych do konkretnej grupy docelowej ma elementarne znaczenie. Okrelona muzyka i jej gono wpynie odpowiednio na modzie w sklepie odzieowym, inny rodzaj pyncych z gonikw dwikw wyzwoli energi u osb wiczcych na siowni, a jeszcze inna melodia pomoe w zrelaksowaniu si w poczekalni hotelowej. Wybr okrelonych melodii pod ktem preferencji potencjalnych klientw nie jest atwym zadaniem. Mocne uderzenia mog si sprawdzi w przypadku podajcych za mod konsumentw w sklepie z ubrania - mi, ale ju niekoniecznie w eleganckim salonie meblowym. Utwory emitowane w lokalach gastronomicznych powinny wspgra z charakterem miejsca, wystrojem czy nawet kart da. Muzyka chilloutowa umili czas w poczekalni na lotnisku czy w przychodni medycznej. Z kolei francuskie melodie Odpowiednio dobrana muzyka: kreuje przyjemn atmosfer, okrela charakter marki, motywuje do aktywnoci, skania do zakupw, buduje wi klienta z produktem czy miejscem, skupia zainteresowanie klienta, pomaga zapamita miejsce sprzeday i produkty. Ale take: dodaje energii (np. w klubie fitness), sprzyja koncentracji (w ksigarni, sklepie z biuteri), pomaga si zrelaksowa (w kawiarni, restauracji), umila czas oczekiwania (w poczekalniach portw lotni - czych czy przychodni), agodzi stres (muzyka klasyczna tumi negatywne emocje). Reklama Audiomarketing jak skutecznie wpyn na klienta w miejscu sprzedayprzewodnik idealnie sprawdzaj si w kawiarniach czy cukierniach. Za klubowe brzmienia i najnowsze hity zdecydowanie czciej usyszymy w siowniach czy klubach fitness ni w gabinecie kosmetycznym. MUZYKA, KTRA ZWIKSZA SPRZEDA To, e odpowiednio dobrane utwory pozytywnie wpywaj na dziaania konsumentw, wiemy nie tylko z wiedzy potocznej. Potwierdzaj to take liczne analizy naukowe. Powszechnie znane s wyniki bada amerykaskiego psychologa R. E. Millmana. Ju w latach 80. przeprowadzi on seri ekspe - rymentw, ktre pokazay, e muzyka odtwarzana w miej - scach sprzeday dziaa na kupujcych i ich zachowania. Dziki brzmicym w tle melodiom mona zwikszy obroty sklepu nawet o 38. Wedug przywoanych bada muzyka najlepiej wpywa na najmodszych konsumentw. Ot osoby poniej 25. roku ycia pod wpywem usyszanych dwikw kupoway czciej a o 51. Mniejsze efekty odnotowano w kategorii wiekowej powyej 50. roku ycia (26) oraz w grupie osb 26-50 lat jedynie 11 z nich nabyo wicej produktw. O skutecznoci audiomarketingu mwi rwnie aktualne badania sondaowe analizujce polski rynek. W 2010 roku TNS OBOP przeprowadzi projekt badawczy pod nazw Wpyw muzyki na zachowania konsumentw na zlecenie Zwizku Producentw Audio-Video (ZPAV). Wyniki jedno - znacznie wskazay, e klienci chtniej wracaj do miejsc, w ktrych brzmi przyjemna muzyka. Co wicej, znacznie czciej polecaj te lokale znajomym. Prawie 72 Polakw zadeklarowao, e lubi chodzi do miejsc, w ktrych gra dobra muzyka, a jedynie 12 stwierdzio, e to dwikowe nie ma dla nich znaczenia. Ankietowani twierdzili rwnie, e s nawet w stanie zapaci wicej za piwo, jeli w pubie bdzie graa dobra muzyka (stwierdzio tak prawie 72 respondentw). Podobnie rozkaday si opinie w przypadku wizyty w zakadzie fryzjerskim. Wyniki badania wskazay jednoznacznie: muzyka w miejscu sprzeday jest jednym z najwaniejszych czynnikw tworzcych nastrj i wpywaj - cych na samopoczucie. KWESTIE PRAWNE Polskich marketingowcw nie trzeba przekonywa o sku - tecznoci stosowania audiomarketingu i sile jego oddziay - wania na ludzi. Coraz wiksza grupa firm ma wiadomo koniecznoci uiszczania opat do Organizacji Zbiorowego Zarzdzania Prawami Autorskimi. Jak podaje Zwizek Pro - ducentw Audio-Video rokrocznie ronie liczba podmiotw gospodarczych, ktre podpisuj umowy w zakresie odtwa - rzania muzyki w swoich lokalach. Najnowsze dane mwi, e w 2010 roku wpywy z podpisanych umw wynosiy ponad 18 mln zotych. Prognozy na 2011 rok byy jeszcze bardziej optymistyczne: oczekiwano podpisania umw wartych ok. 22 mln z, ktre objy 25 tys. miejsc sprzeday. Ta sytua - cja jest zwizana nie tylko z tym, e muzyka pobrzmiewa obecnie niemale w kadym miejscu, gdzie pojawiaj si ludzie, ale te z coraz wiksz wiadomoci odprowadzania opat zwizanych z prawami autorskimi. Przedsibiorcy zdaj sobie spraw, e muzyka jest dzi podstawowym narzdziem marketingowym i chcc pozostawa w zgodzie z prawem, po prostu musz za ni zapaci. Zapewne pamitaj te, e kary za nieprzestrzeganie przepisw zwizanych z takimi opatami s bardzo wysokie (nawet do 3 lat wizienia). Kwe - sti t reguluje art. 24. ust. 2. z Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dn. 14.02.1994 r. ktry mwi o tym, e: Posiadacze urzdze sucych do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego mog za ich pomoc odbiera nadawane utwory, choby urzdzenia te byy umieszczone w miejscu oglnie dostpnym, jeli nie czy si z tym osi - ganie korzyci majtkowych. Audiomarketing to sposb wywierania wpywu na nastrj i zachowanie klientw (decyzje zakupowe, jako wybieranych produktw, czas przebywania w okrelonym miejscu) i pracownikw (nastawienie i jako wykony - wanych obowizkw) w miejscach sprzeday i nie tylko poprzez odpowiednio dobrane brzmienie muzyczne. Marketing sensoryczny rodzaj komunikacji marketingo - wej z klientem w miejscu sprzeday. Jest to szereg dzia - a skupiajcych si na stworzeniu atmosfery sprzyjajcej aktywnoci klientw koncentrowanie si na zmysach klientw, a szczeglnie na wzroku, wchu i suchu. Muzyka royalty free zbir utworw, spord ktrych mona korzysta w celach komercyjnych bez potrzeby uiszczania opat za ich publiczne odtwarzanie. Organizacje Zbiorowego Zarzdzania stowarzyszenia zrzeszajce twrcw, artystw wykonawcw, producen - tw lub organizacje radiowe i telewizyjne, ktrych sta - tutowym zadaniem jest zbiorowe zarzdzanie i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych, a take egzekwowanie uprawnie wynikajcych z Ustawy o prawie autorskim (rdo: zaiks. pl). Technologia transmisji strumieniowej to najwy - godniejsza i najbardziej elastyczna metoda przesyania muzyki do sklepw i innych miejsc sprzeday. Odtwarzacz audio jest poczony z serwerem, z ktrego pobiera ak - tualnie gran muzyk w ten sposb utwory pyn prosto z muzycznej bazy danych do odbiornikw w miejscu sprzeday. Sownik: Audiomarketing jak skutecznie wpyn na klienta w miejscu sprzeday przewodnik 1/12 23 Oczywicie mona unikn pacenia tantiem, ale jedynie w przypadkach, gdy uytkownik wykae, e odtwarzanie mu - zyki w lokalu nie czy si z osiganiem przez niego korzyci finansowych. Jednak bardzo czsto jest to kwestia sporna i trudna do udowodnienia. MUZYKA PYNIE STRUMIENIOWO NA CZYM TO POLEGA Niezalenie od tego, czym charakteryzuje si grupa docelo - wa, mona stworzy kana muzyczny trafiajcy specjalnie do niej. Jak to dziaa Najkorzystniejszym i najwygodniejszym rozwizaniem odtwarzania muzyki w miejscach sprzeday jest przesyanie jej strumieniowo (tzw. technologia stre - amingu). Na czym polega ten sposb transmisji Firmy zajmujce si audiomarketingiem dysponuj nawet setkami tysicy utworw. Klienci otrzymuj dostp do bazy plikw zapisanej na serwerze. Std muzyka pynie strumieniowo ze zgromadzonej bazy do miejsca sprzeday dziki poczeniu z Internetem. Osoby odpowiedzialne za muzyk w sklepach, restauracjach czy innych miejscach mog korzysta z zapro - gramowanych kanaw muzycznych zawierajcych piosenki dopasowane specjalnie dla ich marki i tworzcych wyjtkowy klimat kojarzony szczeglnie z ich produktem. Maj rwnie moliwo samodzielnego tworzenia list odtwarzania spo - rd zestawionych utworw. Streaming to najpopularniejsza i najprzystpniejsza w tej chwili opcja przesyania danych muzycznych do miejsc sprzeday. UTWORY ROYALTY FREE W bazach firm zajmujcych si audiomarketingiem znajduj si tysice rnych piosenek z wielu gatunkw muzycz - nych. Prcz melodii powszechnie znanych z mass mediw du popularnoci ciesz si rwnie utwory royalty free (z ang. bez opat, bez tantiem). W tej sytuacji muzyka jest udostpniana uytkownikowi po uiszczeniu przez niego jed - norazowej opaty lub zupenie za darmo. Dostp do utworu i odtwarzanie go jest bezpatne. Opacajc jednorazow li - cencj, uytkownik moe korzysta z niego dobrowolnie jak dugo potrzebuje i odtwarzajc go dowoln ilo razy. W tej sytuacji nie trzeba pokrywa adnych dodatkowych kosztw (np. ZAiKS) zwizanych z uywaniem muzyki. Skd si bior takie muzyczne bazy danych Utwory pochodz od artystw, ktrzy nie s czonkami adnej instytucji zbiorowego zarz - dzania prawami autorskimi i po prostu z rnych powodw nie chc pobiera opat za swoje utwory. CO DALEJ Stworzenie przyjemnej atmosfery w miejscach sprzeday stanowi dzi jedn z najwaniejszych kwestii dla marke - tingowcw. Polscy przedsibiorcy bardzo szybko docenili skuteczno marketingu sensorycznego i widz jego efekty. Dziki zastosowaniu strategii oddziaywania na zmysy placwki wyrniaj si na tle innych i wzrasta ich konku - rencyjno. Mona zaryzykowa stwierdzenie, e za kilka lat audiomarketing i aromamarketing stan si oczywist form promocji i wsparcia miejsc sprzeday. Niebawem o dziaaniu na zmysy, a tym samym emocje klientw bdzie si mylao ju podczas projektowania wntrz miejsc sprzeday. Sylwia Stpniewicz specjalista ds. marketingu i PR TMM Polska Sp. z o. o. e-mail: sylwiatmm. pl Anna Gryko key account manager TMM Polska Sp. z o. o. e-mail: annatmm. pl 1. Brzozowska M. Muzyka bez opat dla ZAIKS czy to moliwe, w: Marketer nr 2/2011. 2. Lindstrom M. Brand Sense marka piciu zmysw, Gliwice 2009. 3. Lindstrom M. Zakupologia. Prawda i kamstwa o tym, dlaczego kupujemy, Krakw 2009. 4. Strona ZAiKS-u: zaiks. pl. 5. Strona ZPAV: zpav. pl. Warto doczyta: Polecana firma Oferta Dane kontaktowe mDigital. pl oferuje kompleksowe usugi audio i mobile marketingu adresowane do sieci handlowych. W proponowanym przez nas modelu czas antenowy jest produktem, na ktrym mog Pastwo zarabia. Radio internetowe, ktre bdzie dziaao w sklepach Pastwa sieci bdzie nie tylko dostarcza muzyk woln od opat ZAiKS, SAWP i STOART, ale przede wszystkim bdzie emitowao bloki reklamowe i materia audio-wizerunkowy Pastwa marki. Warto zainwestowa w audio marketing, ktry przynosi wymierne korzyci. Audio Reklamy ul. Krlowej Jadwigi 51 45-543 Opole tel. 501 474 708 biuromdigital. pl mdigital. pl Audiomarketing jak skutecznie wpyn na klienta w miejscu sprzedayprzewodnik 1/1224 Jak zarzdza ryzykiem organizacji w kontekcie dziaa marketingowych i PR Marcin Marczewski, Konrad Roziewski Kady aspekt dziaalnoci ludzkiej, a w szczeglnoci dziaalnoci biznesowej, wie si z niepewnoci o rezultaty podejmowanych dziaa. Bez wzgldu na wysiek, jaki wkadamy w etap planowania i realizacji naszych przedsiwzi, nigdy do koca nie moemy by pewni, czy wszystko uda si zgodnie z naszymi zaoeniami. Zawsze jest ryzyko, e co pjdzie le, lub e czego nie przewidzielimy. jakie s korzyci z wykorzystania zarzdzania ryzy - kiem w obszarze marketingu i PR, jak wyglda zarzdzanie ryzykiem w innych firmach z brany, jak wdroy podstawowe zaoenia do zarzdzania ryzykiem we wasnej firmie czy projektach. Z artykuu dowiesz si m. in. Miar tej niepewnoci w kontekcie prawdopodobiestwa i skutkw zdarze jest ryzyko. Mwic o wysokim ryzyku, mamy na myli przede wszystkim zdarzenia bardzo praw - dopodobne lub niosce ze sob powane konsekwencje, zarwno pozytywne, jak i negatywne. Ryzyko jest narzdziem, ktre pozwala zmierzy si z nieokrelon przyszoci, a system zarzdzania ryzy - kiem korporacyjnym (z ang. enterprise risk management ERM) jest sposobem na okieznanie niepewnoci i wanie wynikajcego z niej ryzyka w rodowisku biznesowym. przewodnik 1/12 25 Jak zarzdza ryzykiem organizacji w kontekcie dziaa marketingowych i PRprzewodnik 1/1226 Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak zarzdza ryzykiem organizacji w kontekcie dziaa marketingowych i PR przewodnik 1/12 27 Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak zarzdza ryzykiem organizacji w kontekcie dziaa marketingowych i PRprzewodnik 1/1228 Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak zarzdza ryzykiem organizacji w kontekcie dziaa marketingowych i PR przewodnik 1/12 29 Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. przewodnik Tosamo biznesowa, czyli biuro zwierciadem duszy przedsibiorstwa Dagmara Klekowska Urzdzajc biuro, jedni chc zaakcentowa swj indywidualizm i osobowo, drudzy podchodz do sprawy zupenie racjonalnie i kupuj standardowe meble, a jeszcze inni cz radonie wszystko ze wszystkim, tworzc frywolne, cho czsto kiczowate kompozycje neo - eklektyczne. Aranujc przestrze biurow, naley jednak pamita o tym, e mistrzem ceremonii ma by zadowolony klient i nasza marka (sprzedany produkt/usuga), a niekoniecznie my sami. jak zaplanowa idealn przestrze do komunikacji z klienta - mi i pracownikami, czy kolory wpywaj na efektywno pracy i decyzje konsu - menckie, jak zbudowa wizerunek eksperta w swojej brany, jak dopasowa styl wntrza do brany i corporate identity, co mwi styl wntrza biura o stylu zarzdzania firm, czy za pomoc dodatkw moemy podnosi albo obnia presti firmy. Z artykuu dowiesz si m. in. Przebywanie w biurze powinno by dla nas przyjemnoci, w kocu spdzamy w nim poow swojego ycia. Siedziba firmy to miejsce, gdzie zapadaj kluczowe decyzje, powstaj wizi spoeczne, od - bywaj si burze mzgw, podpisywane s kontrakty i ustalane strategie 1/1230 dziaania. Oprcz podstawowych funk - cji biznesowo-uytkowych przestrze biurowa musi by spjna z corporate identity (w skrcie CI identyfikacja wizualna firmy), gdy razem z ni oraz materiaami reklamowymi i pracownika - mi tworzy wizytwk firmy. Na tosamo biznesow skada si nie tylko CI, ale take w duej mierze lokal/ biuro/gabinet prezesa lub menadera, gdzie przyjmowani s klienci. Sama lokalizacja i budynek, na ktrego cianie umiecimy atrakcyjny wizualnie kaseton/tabliczk informacyjn z logo naszej firmy, to jeszcze nie wszystko chocia na tej podstawie potencjalny klient ju zaczyna budowa w swoim umyl obraz danego produktu/usugi. Warto aby szyby, szczeglnie jeli firma mieci si na parterze budynku biuro - wego, zostay wyklejone estetycznie zaprojektowan reklam zewntrzn, ktra przycignie uwag klienta odpo - wiednio dobrana do grupy docelowej, umiechnita twarz atrakcyjnej kobiety lub mczyzny w poczeniu z krtk informacj produktow bdzie dla prze - chodnia zaproszeniem do rodka. Styl, jakim wypenimy otaczajc nas przestrze biurow, wiele powie o na - szym stylu rzdzenia oraz prowadzenia negocjacji biznesowych. Okazuje si bowiem, e to, jak wyglda siedziba fir - my zarwno z zewntrz, jak i wewntrz moe przeoy si na skuteczno sprzeday. Wntrze biurowe powinno bezdysku - syjnie korespondowa z nasz identy - fikacj wizualn poprzez wykorzystane w nim rozmaite dekoracje cienne zwizane tematycznie z bran np. artystyczne fotografie produktowe czy abstrakcyjne obrazy z logo firmy w estetycznych ramach. Tego typu dekoracje w nienachalny sposb pro - muj produkty i usugi oraz sprawiaj, e znak firmowy zaczyna by lepiej kojarzony przez odbiorcw. Naley pamita, e take styl, w jakim mamy urzdzone biuro, a wic kolory cian, materia wykonania oraz design mebli podwiadomie wpywaj na to, jak odbieraj nasz firm/produkty/usugi klienci. Zacznijmy wic od najbardziej problematycznej kwestii wystroju biu - rowego wntrza, jak jest wybr mebli. Wygld, ksztat oraz kolor mebli zale od indywidualnych upodoba ich waciciela. Nowoczesna sylwetka z dodatkami metalowymi, szklanymi i chromowanymi, powiew orientalnych klimatw czy te natury, a moe trady - cjonalizm z nut przepychu Pamitaj - my, e wntrze musi nawizywa do naszego CI i to wanie z nim tworzy spjn cao. Jeli logotyp naszej firmy jest prosty w swoim wyrazie, geome - tryczny, to trzeba pj w kierunku modernistycznym, nowoczesnym. Jeli natomiast bardziej przypomina orientalne znaki, floralne motywy, to sugerowaabym styl klasyczny, natural - ny lub orientalny. Zrbmy przegld najbardziej popular - nych biurowych stylw. NOWOCZESNO W NAJLEPSZYM WYDANIU Inwestycja w nowoczesno moe si opaca przede wszystkim w brany IT. Wykonanie wntrza wycznie w futurystycznym stylu sprawi, e firma bdzie postrzegana jako kon - kretna, profesjonalna i nieustannie si rozwijajca. Modernistyczne wntrze to przede wszystkim oryginalne i zaska - kujce ksztaty, wyszukana faktura cian oraz mocna kolorystyka. Lekkoci i elegancji nadadz mu awangardowe meble czce kompozycje szka, me - talu, drewna i plastiku. Taka aranacja biura podkreli nasz niebanalny pomys na biznes oraz kreatywne mylenie zaogi. W tak urzdzonym wntrzu klient bdzie mia poczucie minimali - zmu oraz porzdku wszystko wyda mu si stabilne, reguy przejrzyste (bo ma przed nosem st z transparentnego szka, ktre niesie ze sob prosty prze - kaz: nie mamy nic do ukrycia), a usugi innowacyjne (aluminium w poczeniu ze szkem nawizuje do sztuki futury - stycznej). INDUSTRIALIZM Ostatnio bardzo modne stay si wntrza w klimacie loftw. Jest to poczenie duej przestrzeni, indu - strialnego klimatu oraz niebanalnych dodatkw. Wystrj takiego biura prze - mawia do klienta prostot i zarazem zaskakuje go oryginalnymi pomysami oraz nonszalancko porozstawianymi meblami z najwyszej pki. Wyeks - ponowane rury, instalacje budowlane, stare kaloryfery pozwalaj uzyska odpowiedni charakter i klimat wntrza. ciany z surowej cegy lub z pyt betonowych, na pododze proste deski, a do tego wielkie okna bez adnych zason i stalowe schody. Wchodzc do takiego biura, klient ma wraenie nie - ograniczonej przestrzeni i moliwoci. Fabryczne detale, stare oprawy lamp czy metalowe belki idealnie dopeni stylistyk loftu. TRADYCJA Przeciwnicy stylu nowoczesnego twier - dz, e futurystyczne aranacje s zimne i bez wyrazu. Stary i klasyczny wystrj wntrza faktycznie wprowa - dza dusz do pomieszczenia biuro - Tosamo biznesowa, czyli biuro zwierciadem duszy przedsibiorstwa przewodnik Styl, jakim wypenimy otaczajc nas przestrze biurow, wiele powie o naszym stylu rzdzenia oraz prowadzenia negocjacji biznesowych 1/12 31 wego, ale nie sprawdzi si w kadej brany. Tradycyjna aranacja biura symbolizuje jasno okrelone klasyczne reguy. Przestrzegamy przed pseudo Ludwikami, gdy mona narazi si na omieszenie, jeli zawita do nas koneser tego stylu. Takie biuro jest wizytwk firmy z tradycjami, stawia - jcej na luksus i bogactwo produkt, ktry oferujemy, powinien wic by luksusowy i drogi. Jeli idziemy w tym kierunku, naley take zadba o znak firmowy, wyeksponowany w zotym, ewentualnie purpurowym, granato - wym, czy zielonym kolorze. Logo w tym przypadku musi mie znamiona finezji: akcent floralny z du liczb szczeg - w, moe rozeta lub inny wyszukany wzorek bardziej forma okrga anieli kanciasta. Biuro wyposaone w do - brej jakoci, szlachetne i eleganckie, a przede wszystkim trwae drewniane meble o finezyjnych ksztatach, obit skr kanap i due wygodne fotele dla kontrahentw, z beowymi lub szarymi cianami wntrza podkrel powag stanowiska np. notariusza, adwokata czy ksigowego pracujcego w takim biurze. Dug tradycj tych zawodw warto zaakcentowa pasujcymi do nich dodatkami nie ilo bowiem ma tu znacznie, waniejsza jest jako. Wszystko, co umiecimy w biurze, pokae naszym klientom, kim naprawd jestemy i co jest dla nas wane. Chcc wzbudzi wiksze zaufanie klienta i stworzy bardziej intymn atmosfer podczas spotkania (np. w gabinecie psychoanalityka), warto zastosowa yrandole i lampy zdobione kryszta - ami, ktre daj rozproszone wiato. Naley jednak bardzo uwaa, by nie przedobrzy. Przestylizowane wntrze bdzie nosi znamiona kiczu, a cel jest przecie przeciwny ma si kojarzy z dobrym gustem. ORIENT Powiew kultury Dalekiego Wschodu w firmie pasuje m. in. do brany spa, turystycznej i gastronomicznej (jeli podajemy orientalne potrawy). Na cianach widnie powinny re, fiolety, czerwienie i pomaracze przyprawio - ne zotem, do tego kolorowe i bysz - czce dodatki, a na pododze powinien lee strojny dywan. Orient stawia na przepych, dlatego nie moe zabrak - n stylowych rzeb, wiecznikw, kadzideek, lampionw. Meble tylko i wycznie drewniane najlepiej w stylu kolonialnym, wykonane z drewna egzotycznego, ktre dodadz niesa - mowitego klimatu. Firma wybierajca taki styl stawia przede wszystkim na zachowanie rwnowagi i harmonii. S tacy, ktrzy preferuj meble kolo - nialne i powiew Orientu na cianach: masywne ramy drewniane z ptnem pokrytym grubo naoon farb olejn. Ta elegancka aranacja wntrz plus poczstunek dla gocia w postaci dobrej, aromatycznej kawy i pralinki (jest to wskazane w kadym biurze bez wzgldu na wystrj) sprawi, e klient bdzie atwiejszy do oswojenia i jest szansa, e straci swoj czujno podczas negocjacji biznesowych. bo orientalne dekoracje przypomn mu o wakacjach, podczas ktrych rzadko kto oszczdza pienidze. BLISKO NATURY Dla tych, ktrzy s zwizani z bran ekologiczn, polecam styl naturalny. Do aranacji tak zaprojektowanego biura naley uy kolorw ziemi: brzu, beu, bieli, czerni, szaroci czy zieleni. Ten styl stroni od dekoracji (a jeli ju, to s to dodatki wykonane z makulatury czy pudeek po jajkach). Idealnymi dodatkami bd wielkie zielone roliny w glinianych donicach lub ozdobne kompozycje z gazi w szklanych wazo - nach. W kadym stylu bardzo wanym elementem s kwiaty: wprowadzaj y - cie do biura, emanujc zieleni i wie - oci i budzc zarazem pozytywne skojarzenia. Jeli fotel lub sofa to tylko z wykoczeniem rattanowym. W wersji egzotycznej zamiast rattanu dominuje bambus, korek, kauczuk lub trawa mor - ska. W takim biurze klient poczuje si jak na onie natury podczas negocjacji bdzie zupenie zrelaksowany. W stylu naturalnym panuje kompo - zycyjny minimalizm i harmonijna gra tradycyjnych materiaw, m. in. weny, kamieni, ceramiki, metali, recyklingowej tektury czy szka. Meble obowizkowo drewniane powinny by utrzymane w prostej i funkcjonalnej formie. wiat - o w pomieszczeniu powinno by take ciepe i naturalne. Okna warto ozdobi firankami lub zasonami z lnu. Do tego idealnie pasuje podoga wykonana z surowych desek, najlepiej ze ladami po kornikach, raczej olejowana anieli lakierowana. GDZIE POMIDZY Jeli mamy problem z wyborem odpo - wiedniego stylu, niekiedy dobrze jest zdecydowa si na meble, ktre nie s ani zbyt tradycyjne, ani zbyt nowo - czesne. Wtedy zawsze mona nada wntrzu charakteru atwo wymienial - nymi dodatkami. Bezpieczna bdzie jasna podoga i biae ciany. Tego typu klasyka wcale nie musi by nudna. Designerski pazur znakomicie oddadz kolorowe dodatki, np. pomaraczowo - zielony obraz, ktry przycignie uwag klientw i wprowadzi ich w pozytywny nastrj. MAGIA DODATKW Aby biuro stao si czym wicej ni tylko eleganckim wntrzem, niezbd - ne jest nadanie mu indywidualnego charakteru przez wyej wymienione dodatki. Warto pamita przy tym, e banalne przedmioty codziennego uyt - ku zdradzaj wiatu nasz osobist hie - rarchi wanoci. Wszystko, co umie - cimy w biurze, pokae potencjalnym klientom, kim naprawd jestemy i co jest dla nas najbardziej istotne w pracy i yciu. Jeli spodziewamy si zagra - nicznego klienta, warto mie dyskretnie wyeksponowany jaki symbol narodo - wy przedstawiciela danego pastwa na pewno uznane to zostanie za miy gest i zapunktujemy w negocjacjach. Na wszelki wypadek na okoliczno Tosamo biznesowa, czyli biuro zwierciadem duszy przedsibiorstwaprzewodnik 1/1232 Tosamo biznesowa, czyli biuro zwierciadem duszy przedsibiorstwaprzewodnik negocjacji midzynarodowych mona wyposay si w regionalne gadety, ktre czekaj upione w szufladzie na waciwy moment (z naszym logo lub bez). Niekiedy taki akcent regionalny, np. w postaci krasnala z Wrocawia podarowany w prezencie na zakocze - nie spotkania biznesowego ucieszy na - szego kontrahenta i zaktywizuje w nim regu wzajemnoci, ktra zaowocuje kontraktem. To, jakie obrazy zdobi ciany, bardzo duo mwi o zasadach panujcych w firmie. Obrazy czy plakaty wiszce w biurze zdradzaj gust i upodobania osoby, ktra je powiesia. Ponurym dzieom sztuki mwimy nie. Tego typu dekoracje nadaj si co najwyej do za - kadw pogrzebowych, gdy nastrajaj do zadumy i refleksji nad sensem ycia, chocia tam take ich nie polecam. Ludzie, do ktrych przemawiaj w ne - gocjacjach argumenty emocjonalne, wieszaj chtniej fotografie krewnych i przyjaci. Dodatkami mona take zaakcentowa swoje hobby. Portrety waciciela firmy mog wiadczy o jego skonnociach do narcyzmu. Sprytny klient moe ten szczeg wykorzysta na swoj korzy w nego - cjowaniu ceny produktu, odwoujc si do nieomylnoci i atrakcyjnoci prezesa lub do relaksacyjnych zalet gry, np. w golfa, czym upi jego czujno. Jak wic wida, na cianach znajduj si liczne wskazwki, ktre mog pomc potencjalnemu klientowi w negocja - cjach i s dla niego punktem zacze - pienia (w trakcie small talk). W biurze nie naley zostawia zbyt wiele informacji na swj temat: kady trop moe bowiem zosta wykorzystany przeciwko nam przez wyszkolonego w technikach sprzeday kontrahenta. Jeli ju chcemy, to rbmy to z gow, tak aby wzbudzi zaufanie klienta i wiadomie zbudowa swj profesjo - nalny wizerunek. Dobrze dobrane dodatki podkrelaj nasz presti i wiadcz o tym, e potrafimy i lubimy podejmowa trafne decyzje, mamy jasno okrelony styl. Pamitajmy, e we wasnym biurze musimy dobrze si czu i jeszcze lepiej wyglda. Jeli nie wiemy, jakie dodatki mog by waciwe, to zamiast ekspo - nowa kicz, postawmy na skromno, ad i minimalizm. KSIKI, DYPLOMY, REKOMENDACJE, CERTYFIKATY Oprcz artystycznych akcentw warto przeznaczy cz ciany na dyplomy, rekomendacje (stanowi one idealny dowd susznoci spoecznej) i certyfi - katy (np. podkrelajce rzetelno firmy czy jej innowacyjno), jeli takimi dysponujemy. Dziki nim staniemy si bardziej wiarygodni. Aby w umyle po - tencjalnego klienta zbudowa wizeru - nek profesjonalisty, warto wykorzysta take ksiki i magazyny branowe, bdce idealnym narzdziem marke - tingowym. Czyni one kade wntrze biurowe atrakcyjniejszym i robi pozytywne wraenie na potencjalnych klientach. CIANY MAJ NIE TYLKO USZY, ALE I TCZWKI Dobr kolorystyki biurowych wntrz to, wydawaoby si, sprawa indywidualna. Okazuje si jednak, e kada brana ma swoj, dedykowan gam kolorw. Dlatego naley zadba nie tylko o to, by barwy byy harmonijnie dobrane, ale take aby byy dopasowane do specyfiki produktw/usug. Od tego zaley nie tylko komfort i efektyw - no naszej pracy, ale take decyzje zakupowe podejmowane przez naszych potencjalnych klientw. Psychologowie udowadniaj, e kady kolor ma swoje znaczenie i wpyw na stan emocjonalny czowieka. Wchodzc do biura, do - strzegamy najpierw obrazy i kolory za pomoc prawej pkuli, ktra jest zbyt leniwa, aby wizualnie cokolwiek do - gbnie analizowa albo jej si podoba wntrze, albo nie. Prawa pkula jest dna emocji: tylko atrakcyjny obraz jest w stanie j przekona. Dopiero rozmowa z pracownikiem aktywizuje lew pkul odpowiedzialn za lo - giczne mylenie i analiz argumentw racjonalnych. Pamitajmy, e pierwsze wraenie to zazwyczaj wraenie wi - zualne (prawa pkula), a nie werbalne (lewa pkula), dlatego tak wana jest aranacja biura: dobr waciwych kolorw, mebli i dodatkw. Chodne barwy, takie jak biel, kolor szary czy stalowy, wyciszaj i tonizuj atmosfer wewntrz pomieszczenia. Idealnie nadaj si do biur, w ktrych pracownicy potrzebuj skupienia i kon - centracji uwagi (np. brany finansowej, badawczej czy analitycznej, m. in. podczas prowadzenia statystyk, analizy wykresw na GPW czy wiec na rynku walutowym Forex). W biurach makler - skich naley unika czerwieni (zarwno w formie dodatkw, jak i koloru cian), gdy ta aktywizuje na poziomie podwiadomym lk przed spadkami na giedzie i podwysza cinienie. Czerwo - na strzaka na wykresie pnca si do gry to karygodny bd, poniewa to zielony od wiekw kojarzy si ze wzro - stem (wzrost rolin), natur, pienidzmi (zielone dolce). W biurach doradcw finansowych zielony to najtrafniejszy wybr symbolizuje przecie hoss, daje nadziej. Ziele take sprawdzi si w gabinecie lekarskim czy spa, gdy uspokaja. Pamitajmy, e pierwsze wraenie to zazwyczaj wraenie wizualne, a nie werbalne. Dlatego tak wana jest aranacja biura, dobr waciwych kolorw, mebli i dodatkw 1/1234 Brana turystyczna powinna i w kierunku kolorw kojarzonych ze socem, piaskiem i latem, ktre obudz w potencjalnym kliencie rado, ch zabawy i tsknot za wypoczynkiem polecane kolory to ciepe odcienie ci, ekstrawagancka pomaracza, morski niebieski, soczysta ziele. Blady ty to kolor, ktry obok chodnej bieli take sprzyja myleniu logicznemu i analitycznemu polecany jest szczeglnie w biurze rachunkowym. Mylenie kreatywne pobudza wczeniej ju wspomniany pomaraczowy, bkitny, czerwony, wic te kolory idealnie nadaj si do agencji reklamowych i dziaw marketingu. Naley jednak zachowa umiar w ich aplikowaniu i nie zdobi nimi wszystkich cian, gdy drani siatkwki oka. Zbyt wiele czerwieni moe spo - wodowa przyspieszenie bicia serca i rytm oddychania. Jedna ciana peryferyczna w kolorze krwistoczerwonym lub dodatki zdecydowanie zaspokoj apetyt kreatywnych pracownikw. Jeli zaley nam na ochodzeniu gorcej atmosfery w pracy, polecam pastelowy niebieski. Obniy on panujc w firmie temperatur nawet o 3C i take cinienie nadpobudliwego szefa. Niebieski pomaga take w koncentracji na zadaniu, wyzwala podwiadomie poczucie lojalnoci wobec marki, symbolizuje wytrwao, niezawodno, mdro (std tak chtnie s noszone niebieskie koszule przez politykw). Jeli w biurze czsto dochodzi do konfliktw pracowniczych i na - padw agresji, sugeruj pastelowy r - ma dziaanie uspaka - jajce. Rowy idealnie nadaje si do brany matrymonialnej lub lubnej jako odwieczny symbol romantycznoci. Za odcienie brzu idealnie sprawdz si na cianach agencji ubezpieczeniowych, gdy klient otoczony brzem ma poczu - cie bezpieczestwa, stabilnoci i niezawodnoci. Brzowy to kolor ziemi. Klient w takim kolorze zupenie niewiadomie odkryje, e Twoja firma twardo stoi na ziemi, a on nie straci gruntu pod nogami, podpisujc z ni kontrakt. Kolory cian bez wtpienia wpywaj na samopoczucie pra - cownikw i procesy zakupowe klientw. Jeli obrazy wnosz duo kolorw do wntrza (to dobrze, bo kolorowe wntrza s optymistyczne), naley zrezygnowa z pstrokatych cian. Natomiast jeli brak jakichkolwiek barw, trzeba o nich pomyle jak najszybciej. Uniwersalna trjca wita jeli chodzi o kolory, to: biay - idealny do higienicznych gabine - tw lekarskich, symbolizujcy czysto, modo i prostot, stylowy czarny peen mocy zwycistwa i bezkonkurencyjny szary, idealnie komponujcy si z kadym innym. Pamitajmy jednak, e kolory mog mie rne znaczenie w rnych kulturach i krajach, podobnie jak sowa, dlatego warto poczyta na temat psychologii koloru na etapie plano - wania aranacji wasnego biura. Jak wic wida, w wystroju wntrza nic nie jest obojtne, a nasze biuro wysya multum komunikatw wpywajcych podwiadomie na procesy sprzedaowe. Uniwersaln zasad jest zaplanowanie idealnej przestrzeni komunikacyjnej. Zgodnie z zaleceniami psychologw biznesu biurko szefa powinno sta po przektnej do drzwi wejciowych, dziki czemu bdzie mg on zyska kilka sekund na przygotowanie si na wejcie klienta. Bez wzgldu jednak na styl wntrza, kluczowe dla budowa - nia pozytywnego wraenia jest utrzymanie biura w czy - stoci. Niead artystyczny na biurku moe i jest kreatywny, ale jeli nie jest to agencja reklamowa, to sugeruje on niepoukadanie biznesowe, chaotyczny styl zarzdzania i na poziomie podwiadomym moe zdewaluowa nasze kompe - tencje. Miejsce spotka biznesowych powinno by przede wszystkim estetycznie wykoczone (zapomnijmy o brudnych cianach i odpadajcym tynku. chyba e jest to przemy - lana forma artystyczna) i musi nawizywa do charakteru prowadzonej dziaalnoci. Akcesoria elektryczne i kable, zamiast wi si po biurku i po pododze niczym boa dusiciele, zdecydowanie lepiej prezentuj si w dyskretnej aranacji. Bez wzgldu jednak na wybrany styl wystroju biuro powinno by funkcjonalne, schludne, zindywidualizowane, a co najwaniejsze naley w tym wszystkim zachowa umiar, ad i harmoni. Do tego doczamy aromat kawy w powietrzu i klient jest nasz. Liczy si jako dozna sensorycznych, ktre serwujemy naszym klientom na pierwszy rzut oka i doznanie nosa. A uwodzenie ucha zastawiam na kolejny numer MARKETERA, w ktrym skupi si na omwieniu technik sprzeday i rodzajw argumentacji. Tymczasem przyjrzyjmy si naszym biurom i zadbajmy o to, by pierwsze wraenie z nimi wizane byo jak najlepsze. Dagmara Klekowska psycholog biznesu, doradca ds. marketingu Denigma Specjalici ds. Kreowania Wizerunku Biznesowego e-mail: infodenigma. pl Tosamo biznesowa, czyli biuro zwierciadem duszy przedsibiorstwa przewodnik Polecana firma Oferta Dane kontaktowe KRDESIGN projektuje wntrza ze specjalnoci w projektowaniu wntrz uytecznoci publicznej. Wykonuje projekty wntrz oraz obiektw, przede wszystkim biur i lokali uytkowych, sklepw, klinik, szpitali i przychodni. Wierzymy, e kreowanie wizerunku miejsca pracy ma wpyw na rozwj i funkcjonowanie firmy. Reprezentatywne i dobrze przemylane wntrza podnosz rang miejsca dziaajc pozytywnie i mobilizujco na ich uytkownikw. Wizerunkiem firmy mona dynamicznie kierowa. Zachcamy do wsppracy. KRDesign Karolina Rado ul. Wiktorska 108/11 02-575 Warszawa krdesign. infogmail krdesign. pl 1/12 35 przewodnik Jak wsppracowa ze studiem projektowym Monika Osinkowska Wydaje si, e klient to nasz pan i to on dyktuje zasady wsppracy ze studiem graficznym. Jeeli jednak wsppraca ma by satysfakcjonujca dla obu stron, a przede wszystkim projekt ma ujrze wiato dzienne w terminie, zakresie i ksztacie zdefiniowanym na pocztku umowy, warto trzyma si zasad tzw. procesu projektowego. Nikogo nie trzeba chyba przekonywa, e projekt graficzny nie jest efektem aski twrczej, ktra spywa na artyst projektanta. Jest on wynikiem procesu, w ktry w rwnym stopniu zaangaowany jest zarwno klient, jak i agencja. cznie kilka, kilkanacie osb. jak krok po kroku przeprowadzi proces projek - towy, dlaczego brief powinien by podstaw wsplnej pracy z projektantem, co powinien zawiera brief, jakie s obiektywne kryteria oceny projektu. Z artykuu dowiesz si m. in.:Cz agencji wypracowao wasne procesy projekto-we, ale za model mona uzna zasad 4 Diamonds. Wypracowana zostaa ona przez brytyjsk instytucj Design Council, lidera myli projektowej, i daje si streci w etapach: discover, define, develop i deliver. SFORMUOWANIE PROBLEMU (DISCOVER) Jest to etap, ktry klient teoretycznie ma za sob w momen - cie nawizania kontaktu z agencj i zwykle ma ju sformuo - wany problem. Lepiej gdy jest on oglny (np. dotyczy braku wyrniajcej si tosamoci, zagroenia ze strony konku - rencji, potrzeby odwieenia wizerunku) ni zinterpretowa - ny (np. musimy zmieni kolorystyk firmow). BRIEF Zdefiniowanie problemu jest pocztkiem dla powstania briefu, opisujcego peniej zadanie stojce przed projektan - tem. Brief ten powinien zawiera kilka niezbdnych punktw, mianowicie: cel projektu, prezentacj firmy, produktu, otoczenia konkurencyjnego, liderw rynku, benchmarki, opis grupy docelowej, moliwie jak najszerszy: demogra - ficzny i psychograficzny, panujce w danej brany trendy rozwoju, pozycjonowanie marki, kluczowy komunikat jaki marka wysya do odbiorcy, 1/1236 wartoci marki, misja, osobowo marki (pomocne s tu prby personifikacji marki jako osoby lub zwierzcia), dotychczasowa komunikacja w po - staci kompilacji reklam, zdj, prbek produktw, raporty i badania, nieprzekraczalne terminy, budet. Niczym wzorw CV, tak i briefu jest w Internecie mnstwo, s lepsze i gor - sze. Dobre wzory takiego dokumentu zamieszcza na swoich stronach Stowa - rzyszenie Komunikacji Marketingowej SAR: sar. org. pl. Jeeli wysyamy zaproszenie briefingo - we do kilku agencji, opiszmy dokadnie kryteria oceny naszego projektu. Nie jest tajemnic, e dowiadczone agencje niechtnie przystpuj do przetargw, zwaszcza takich, w kt - rych kryterium oceny projektu nie jest jasne. Dlatego im wiksz selekcj for - maln zrobimy na pocztku, tym lepsze agencje znajd si w finale konkursu. Rozpiszmy wic najlepiej w formie al - gorytmu, ile punktw agencja otrzyma za dowiadczenie (lata praktyki), liczb zrealizowanych projektw, ich warto czy referencje od klientw. Jeeli na etapie przetargu oczekujemy propozycji kreatywnych, dobrze jest znale pie - nidze na tzw. rejection fee (symbolicz - n nawet opat za poniesione nakady pracy przy przetargu). wiadczy to nie tylko o szacunku do pracy projektanta. Pozwala agencji rwnie wyasygnowa lepsze zasoby personalne. DEBRIEFING Nawet jeeli klient dokadnie wie, cze - go oczekuje, to prosty model briefpro - jektowanie rzadko si sprawdza. Bez tzw. debriefingu, bez rozmowy, dysku - sji, spotkania nie ma dobrego projektu. Dobrego w rozumieniu: skutecznego, rozwizujcego problem. Spotkanie debriefingowe jest wic w interesie obu stron i nie naley pod presj czasu z niego rezygnowa. Debriefing poma - ga agencji zrozumie zadanie, bran, w ktrej ma pracowa, i mechanizmy w niej dziaajce. Bywa to rodzajem swoistej psycho - analizy, wsuchania si w rzeczywiste potrzeby klienta. Definiowane na pocztku problemy i ustalenia czsto ewoluuj w miar dyskusji prowadzonej na temat danego zagadnienia. Spot - kanie, mwic kolokwialnie, pozwala te poczu flow pomidzy klientem a agencj, bez ktrego nie ma udanej wsppracy. Po debriefingu powstaje waciwy brief, ktry zaowocuje projektami graficznymi. DEFINIOWANIE (DEFINE) Zweryfikowany przed debriefingiem i zatwierdzony przez obie strony brief jest podstaw pracy projektantw i grafikw. Jest te dokumentem, do ktrego odwoujemy si przy meryto - rycznej ocenie projektu graficznego. Zapewnia obiektywn i konstruktywn ocen, wychodzc poza subiektywne odczucia podoba mi si/nie podoba. Dobrze jest, jeeli ze strony klienta jest on podpisany przez decydentw z dziau marketingu. Brief powinien by uzupeniony przez inne kluczowe informacje techniczne, mianowicie: zakres projektu, czyli szczegowe zadania dla agencji, wypunktowane: elementy strategii, liczba linii krea - tywnych, liczba nonikw do zaprojek - towania, przeformatowa etc. Kade dodatkowe noniki, ktre dla klienta mog wydawa si oczywiste lub zajmujce chwil, s dodatkow prac dla agencji harmonogram z okreleniem etapw, wewntrznych spotka i prezenta - cji oraz zewntrznych deadlinew, takich jak: oddanie reklamy do druku, zorganizowanie eventu, wprowadzenie produktu na rynek etc. Szczegowy harmonogram pozwoli kontrolowa przebieg danego procesu. Opnienia na pocztku bd dla nas sygnaem, e co jest nie tak, jak powinno by. Przy czym pamitajmy, e kreacja wymaga czasu i nie oczekujmy nierealnych, kilkudniowych zaledwie terminw na jej wykonanie. Harmonogram musi zawiera czas dla agencji, ale te czas na decyzje klienta. Jeeli proces podejmowania decyzji w korporacji jest dugi i wieloetapowy, uwzgldnijmy to w tym harmonogramie budet. Kiedy mamy zamknity i pod - pisany brief, kiedy agencja rozumie zadanie, mamy okrelony szczegowy zakres dziaania, warto jeszcze raz spojrze na budet. Czy go przypad - kiem aby nie przekraczamy To ostatni moment na korekt ustale. Klient powinien by take wiadomy dodatko - wych kosztw wynikajcych z zakupu czcionek, zdj etc. potrzebnych do projektu. W obowizku agencji jest poinformowanie go o tych kosztach i kadorazowe ich akceptowanie wskazwki wykonawcze dla designu. S to techniczne informacje, ktre klient musi przekaza agencji: obo - wizkowe elementy kreacji wynikajce z wytycznych CI (corporate identity) marki macierzystej czy architektury marki. Ewentualne referencje/sugestie egzekucyjne, a take wszelkie ograni - czenia prawne, praktyczne i techniczne klauzula poufnoci jeeli dane, ktre przekazujemy agencji, tego wymagaj. Warto tu te przy okazji okreli, kiedy i w jakim zakresie agencja moe za - mieci zrealizowany projekt w swoim portfolio. Pamitajmy, e moliwo zrobienia tego przez agencj jest dla niej podstaw stara o przyszego klienta, wic zakaz podawania takiej informacji moe by rdem konfliktu. Przyjo si prawo do zamieszcze - nia projektu w portfolio po tym, jak projekt ujrza ju wiato dzienne. Jako klient mamy pene prawo da, eby projekty, ktrych nie akceptowalimy, lub ktre powstay jako propozycja, nie byy nigdzie publikowane. Nawet jeeli agencja uwaa, e projekt wrzucony do szuflady jest lepszy ni ten, ktry wy - bra klient, nie ma prawa go publikowa, dopki znajduje si na nim logo naszej marki umowa, ktra okrela zakres prawa autorskich, w tym prawa do przerbek i modyfikacji sposb raportowania i wzajemnej komunikacji. W midzyczasie powinien wyklarowa si zesp dedykowany do projektu. Jeeli do tej pory nie wyoni si jego lider, ustalmy osob upowanion do kontaktu z klientem z naszej strony i ze strony studia graficznego. Lider pro - jektu powinien wiedzie o wszystkich 1/12 37 Jak wsppracowa ze studiem projektowym przewodnik ustaleniach. Naley rwnie bezwzgldnie unika sytuacji, kiedy na etapie zarzdu dochodzi do zmiany ustale, a ze - sp nie jest o tym informowany. ROZWJ I PROJEKTOWANIE (DEVELOP) To czas przede wszystkim dla agencji. Dedykowany do pro - jektu zesp przygotowuje wstpne koncepcje dziaania. Jako klient zawsze powinnimy mie moliwo wyboru spord kilku, najlepiej minimum 3 koncepcji graficznych. Wszystkie linie kreatywne powinny zawiera werbalne lub pisemne uzasadnienie. Przy okazji prezentacji dajmy zatem argu - mentw i rekomendacji. Zawsze i na kadym etapie starajmy si weryfikowa projekt z briefem. Subiektywne oceny bywaj zawodne. Zwykle nie jestemy czci grupy doce - lowej, do ktrej jest adresowany projekt jestemy w rod - ku procesu, nie mamy dystansu do wasnej marki. Testy korytarzowe rzadko wypadaj dobrze. Dobrym pomysem jest te prezentacja projektu na docelowych nonikach. W przy - padku identyfikacji wizualnej, np. prezentacji logotypu na wizytwkach, samochodach, reklamie prasowej, oderwan od rzeczywistoci kreacj trudno jest rzetelnie oceni. Uwagi do wybranej koncepcji przedstawiamy agencji w dwch-trzech turach. Rozbijanie uwag na pojedyncze maile i telefony dezorganizuje prac agencji, zwiksza koszty pracy i rodzi frustracj. Nie dziwmy si wic, jeeli agencja kontaktuje si z nami przez dzia obsugi klienta i swojego account manage - ra, nie dopuszcza nas jednoczenie do dziau kreatywnego. Klient nie moe bowiem mwi projektantom, co i jak maj projektowa. WDROENIE (DELIVER) Jeeli na skutek zamknitego przetargu agencja nie ma moliwoci obrony swojego projektu, jestemy zdani na samodzieln ocen projektw graficznych. Szukajmy kryteriw obiek - tywnych, jakimi s: zgodno projektu z zaoeniami briefu, prostota, zrozumiao idei, zgodno z wizerunkiem firmy, unikatowo, atwo zapamitywania, ponadczasowo, funkcjonalno, prostota implementacji na nonikach. Po wyborze projektu zaczyna si proces implementowania. Jest to etap rwnie wany jak pozostae. Stresujcy i obar - czony ryzykiem, e produkcja nie dopeni wszystkich zaoe projektanta. Czsto bowiem ze wzgldu na koszty produkcji (zakup wykrojnika, lakieru) lub trudnoci technologiczne dochodzi w tym momencie do zmiany ustale. Efektem jest inny projekt, uboszy od pierwszego o pewne elementy, pod ktrym agencja nie chce si podpisa. Dmy wic do tego, aby projekt wykonywany by pod nadzorem i kontrol projektanta, bo to zapewni nam, e bdzie on zgodny z na - szymi zaoeniami. W przypadku wydrukw rbmy wydruki prbne (proofy, cromaliny) da nam to jako druku zgodn z oczekiwaniami. W przypadku form 3D rbmy tzw. mockupy lub prototypy. Na prototypie najlepiej wida, czy moemy zakoczy etap projektowania, czy te moe wymaga on jeszcze wprowadzenia korekty. Prb podjcia systematyzacji nazw funkcjonujcych w rodowisku agencji reklamowych i brandingowych podj Klub Brand Design: klubbranddesign. pl/dobrepraktyki/slownikdesignu. html. Sownik: 1. Nieocenionym rdem porad, tak dla startupw, maego biznesu, instytucji publicznych, jak i korporacji, jest strona Design Council: designcouncil. org. uk/resources-and-events/Business-and-public-sector/. 2. Briefy i zalecenia przetargowe mona znale na stronie Stowarzyszenia Komunikacji Marketingowej SAR: sar. org. pl i Klubu Brand Design: klubbranddesign. pl/dobrepraktyki/slownikdesignu. html. Warto doczyta: Monika Osinkowska head of special projects Diagram Brand Design e-mail: monika. osinkowskadiagram. pl 1/1238 Jak wsppracowa ze studiem projektowymprzewodnik Polecane firmy Oferta Dane kontaktowe Od ponad piciu lat umiejtnie dbamy o wizerunek powierzonych nam marek, kreujc wyjtkowe brandy. Pracujemy dla polskich i zagranicznych Klientw, korporacji i maych firm. Niezalenie od skali projektu, prace PIKTO cechuje przemylana koncepcja czca wytyczne Klienta z dobrze dopasowan lini kreacji. Nadrzdnym celem naszych dziaa jest satysfakcja Klienta, osignita z uzyskanego wsparcia dla zakadanych celw strategicznych oraz profesjonalnej wsppracy. PIKTO to skuteczna komunikacja. PIKTO ul. Krucza 41/43/81 00-525 Warszawa tel. 22 465 2616, 600 369 600 piktopikto. pl pikto. pl Oferujemy peen zakres prac zwizanych z projektowaniem graficznym (kreacja logotypw, materiaw POS, opakowania, prasa, foldery, billboardy, ulotki). Tworzc materiay kreatywne, dbamy o ich spjno ze strategi komunikacji. Dopenieniem prac kreatywnych jest nadzr agencji na kadym etapie prac produkcyjnych. A Linea ul. egiestowska 22B 02-924 Warszawa tel. 22 651 56 54 biuroalinea. pl alinea. pl Wikszo firm umieszcza na kopertach nadruki. Logo firmy, dane adresowe, opata pobrana. Na tym jednak najczciej pomysowo marketerw si koczy. Nieliczni dostrzegaj w kopercie co wicej, a mianowicie sup reklamowy, na ktrym mona zamieci dowoln informacj i wysokiej jakoci grafik. Aby pobudzi Wasz kreatywno, przedstawi kilka moliwoci, jakie daje koperta z nadrukiem. Budowanie wizerunku firmy. Cytujc tu stare przysowie: jak nas widz, tak nas pisz, warto zadba o to, w jaki sposb chcemy si pokaza. Nie bez powodu projekty graficzne nadrukw s obowizkowym elementem CI wikszych firm. Dbajc o swj wizerunek i odpowiedni identyfikacj, zyskacie zaufanie klientw. Trafiajc do potencjalnego klienta, koperta z korespondencj przekae mu informacj o nowociach w naszym asor - tymencie. Dziki moliwociom, jakie daje nadruk, moesz zamieci na niej zdjcie swojego produktu, logo, opis, a take haso reklamowe. Nowy produkt i marka maj wiksze szanse na bycie zauwaonymi, a Wy, budzc w odbiorcy w taki sposb pozytywne odczucia, osigniecie poow sukcesu. Czy Twoja firma szykuje si do wprowadzenia systemu lojalnociowego albo przeprowadzenia akcji promocyjnej Informujcy o tym nadruk na kopercie na pewno zwrci uwag klienta. Zadbaj o to, aby jego przekaz by prosty i czytelny. Wska stron WWW, na ktrej znajdzie wicej informacji, i czekaj na reakcje ze strony klientw. Coraz popularniejsze staj si take nadruki okolicznocio - we. Wiele firm swoje kartki witeczne i subow korespon - dencj przesya w zindywidualizowanych kopertach. W za - lenoci od wita moesz na nich znale imitacje choinek, kurczaczkw czy serduszek. W tym przypadku ograniczeniem dla inwencji jest tylko wyobrania grafika. Czy nadruk moe zmieni tradycyjn funkcj koperty Pewnie, e tak. W kopertach ozdobnych z nadrukiem firmy przekazuj swoim pracownikom bony witeczne. Niektrzy koperty rozszerzane traktuj jako wzorniki, nadrukowujc na nich informacj o tym, co klient znajdzie w rodku takiej przesyki. Moliwoci, jakie daj koperty z nadrukiem, s wic ogromne. Duym zaniedbaniem ze strony marketerw byoby wic ich zlekcewaenie. Pamitajcie jednak, e zanim zdecydujecie si na nadruk, wybierzcie sprawdzon drukarni: z odpowiednim dowiad - czeniem i z profesjonalnym podejciem do klienta. promocja Koperta niedoceniany nonik reklamy Wspczenie pracownicy dziaw marketingu przecigaj si pomysami, jak zwrci uwag klienta na siebie, swj produkt czy promocj. Wielu z nich jednak popenia podstawowy bd: nie doceniaj pomysw genialnych w swojej prostocie. Reklama Daria Widerowska marketing sales manager ProPac Bong Cay wiat Kopert Sp. z o. o. e-mail: daria. widerowskabong. pl przewodnik Jak stworzy kampani w Google dla sklepu internetowego Krzysztof Kozie, Magorzata Prchniak Wedug rnych szacunkw w Polsce dziaa ponad 10 tys. sklepw internetowych. Chocia cz z nich nie daje sobie rady na konkurencyjnym rynku i upada, to w ich miejsce powstaj cigle nowe. Jest si o co bi, bo wedug prognoz raportu Internet Standard, e-commerce 2011 rynek ten w 2011 osign warto 18 mld z. Jak wykorzysta linki sponsorowane do promocji sklepu internetowego oraz jak mierzy skuteczno tych dziaa odpowied znajdziecie w poniszym artykule. jak zaplanowa skuteczn kampani dla sklepu internetowe - go w Google AdWords, jak zidentyfikowa dziaania, ktre nie przynosz wymier - nych efektw, czy w 95 znakach mona zawrze skuteczny przekaz rekla - mowy, skd czerpa inspiracje do kampanii i jak wyprzedzi konku - rencj, czym jest remarketing i jak go wykorzysta. Z artykuu dowiesz si m. in. Na konkurencyjnym rynku, jakim niewtpliwie jest sprzeda przez Internet, nie ma jednej gotowej recepty na sukces. Wybr tego lub innego sklepu przez klienta moe zalee od wielu rnych czyn - nikw, takich jak: cena towaru, dostpno, opinie o sklepie, czas i koszty wysyki, oglne wraenie na temat sklepu, jego uyteczno itp. Nie ulega 1/1240 Jak stworzy kampani w Google dla sklepu internetowego 1/12 41 przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak stworzy kampani w Google dla sklepu internetowego 1/1242 przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak stworzy kampani w Google dla sklepu internetowego 1/12 43 przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak stworzy kampani w Google dla sklepu internetowego 1/1244 przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. OPTYMALIZACJA KONWERSJI PRZYPOMNIENIE W pierwszym numerze magazynu MARKE - TER Pawe Ogonowski pisa o tym, jak zwik - szy przychody z marketingu online dziki optymalizacji konwersji. W swoim artykule po - ruszy temat optymalizacji konwersji, tj. dziaa majcych na celu zwikszenie wspczynnika konwersji naszego serwisu. Dla przypomnienia: konwersj w serwisie internetowym jest wypenienie przez uyt - kownika celu, dla ktrego serwis ten zosta zaprojektowany. Najlepszym tego przykadem jest tutaj sklep internetowy, poniewa kady jeden istnieje po to, aby sprzedawa konwersj w tym przypadku jest wic zoenie zamwienia. Wspczynnikiem konwersji nazwiemy wwczas stosunek uytkownikw, ktrzy wykonali zaplanowan przez nas akcj (a wic zoyli zamwienie), do wszystkich, ktrzy odwiedzili ten serwis. 1 wspczynnik konwersji powie nam, e rednio 1 na 100 uytkownikw przychodzcych do naszego serwisu skada zamwienie. Na wspczynnik konwersji wpywa wiele aspektw: otocze - nie konkurencyjne, wartoci naszej firmy, ktre eksponujemy na naszej witrynie, czy te wartoci samego produktu/usugi, jak oferujemy. Wikszo z nich mamy jednak pod kontrol i zmieniajc je, jestemy w stanie zoptymalizowa nasz wspczynnik konwersji. W skrcie: optymalizacja konwersji to zestaw dziaa, ktre polegaj na usprawnianiu przekazu marketingowego i uy - przewodnik Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji Mariusz Michalczuk Kto z nas nie zna Google Analytics Jestem przekonany, e znakomita wikszo miaa (choby minimaln) styczno z tym narzdziem. Jednak nie jestem pewny tego, czy jestecie wiadomi, jak mona wykorzysta ten darmowy system statystyk ruchu w witrynie przy optymalizacji swojej strony pod konwersj. W artykule przedstawi kilka sztuczek, jak to zrobi. Najpierw zacznijmy od maej powtrki. co to jest wspczynnik konwersji, jakie s sposoby optymalizacji wspczynnika konwersji, jakie znaczenie odgrywa uyteczno serwisu, jak skonfigurowa Google Analytics dla znalezienia elemen - tw do optymalizacji, na ktre raporty w Google Analytics zwrci uwag, aby poprawi wspczynnik konwersji naszego serwisu. Z artykuu dowiesz si m. in. 1/1246 tecznoci witryny internetowej w taki sposb, by udao jej si przekona wicej uytkownikw (i im to umoliwi) do podjcia zaplanowanego przez nas dziaania. Optymalizowa konwersj moemy nie tylko w witrynach e-commerce. Dziaania te bardzo dobrze sprawdzaj si rw - nie na stronach generujcych potencjalnych klientw (ang. lead) czy te po prostu stronach docelowych kampanii (tzw. landing pageach). W zwizku z tym kady, kto ma swoj witryn i sprecyzowany dla niej cel, wyniesie z poniszego artykuu co dla siebie. OPTYMALIZACJA KONWERSJI TO NIE TYLKO PRACA NAD ZWIKSZENIEM UYTECZNOCI NASZEJ STRONY Wiele osb optymalizacj konwersji utosamia z popra - w uytecznoci (ang. usability), ktra ma by efektem przeprowadzonych w zwizku z ni bada. Tymczasem optymalizacja konwersji jest procesem znacznie szerszym. Co wicej, zawiera w sobie m. in. prac nad uytecznoci strony internetowej. Stron internetow mona porwna do kadki na rzece. Jej fundamentem jest wanie uyteczno. Na jej kocu znajduje si cel, czyli akcja, ktr chcemy, aby wykona nasz uytkownik. Powody (symbolizowane przez niebieskie strzaki), dla ktrych uytkownicy opuszczaj kadk i nie realizuj akcji, na ktrej nam zaley, wychodz jednak poza obszar usability. Uytkownicy mog nie dociera do celu, poniewa: nie s zainteresowani podjciem akcji (np. jedynie ogl - daj produkty) nie rozumiej, czym si zajmujemy nie s zainteresowani ofert nie potrzebuj danego produktu nie rozumiej naszego przekazu nie wszystkie ich wtpliwoci zostay rozwiane wol zamwi produkt u naszego konkurenta ryzyko zwizane z podjciem akcji jest zbyt due. Oczywicie jeeli witryna jest mao uyteczna, zagadnieniem usability rwnie naley si zaj podczas optymalizacji konwersji. METODY OPTYMALIZACJI KONWERSJI Metoda optymalizacji konwersji w rzeczywistoci jest tylko jedna i jest ni testowanie. Cae wyzwanie tkwi jednak nie w tym, JAK naley to robi (tutaj do wyboru mamy dwa zasadnicze rodzaje testw), ale przede wszystkim CO trzeba testowa, tzn. ktre elementy serwisu zmieni, aby wpyno to na wzrost wspczynnika konwersji. W odpowiedzi na pytanie co testowa bardzo pomocny okazuje si Google Analytics. Narzdzie to co prawda nie powie nam, jak mamy zmieni serwis, aby zwikszy jego wspczynnik konwersji (obecnie nie istnieje takie narz - dzie), ale podpowie, na co zwrci szczegln uwag. By mc w peni wykorzysta jego potencja, powinnimy je w pierw - szej kolejnoci poprawnie skonfigurowa. CELE S NAJWANIEJSZE W kocu optymalizujemy konwersj. warto wic by byo najpierw j zdefiniowa w naszym narzdziu (abstrahuj tutaj od pozostaych rzeczy, ktre powinnimy skonfigurowa w Google Analytics zainteresowanych podstawow konfi - guracj tego narzdzia odsyam do artykuu na ten temat: goo. gl/CMw8w). W Google Analytics mamy obecnie do wybory 4 typy celw, ktre narzdzie to moe raportowa jako konwersj (Ilustracja 1). W zwizku z tym, e omawiamy przypadek sklepu interneto - wego, to konwersj jest dla nas tutaj zoenie zamwienia. Co w witrynach e-commerce wiadczy o tym, e uytkownik zoy zamwienie Jest tym oczywicie wywietlajca si strona z podzikowaniem za dokonanie transakcji Dla nas liczy si jednak adres URL takiej strony, poniewa jednym z celw, ktre moemy skonfigurowa w Google Ana - lytics, jest tzw. docelowy adres URL. Zazwyczaj adres strony podzikowania za transakcj ma posta mojadomena. pl/potwierdzenie-zamowienia. Dlatego docelowy adres URL skonfigurujemy w sposb nastpujcy: wpisujemy jego URL bez nazwy domeny (Ilustracja 2). W zwizku z tym, e bdziemy optymalizowali konwersj w witrynie e-commerce, to rwnie na stronie podzikowania za transakcj powinnimy zainstalowa wtyczk ledzenia Ilustracja 1. Konfiguracja celu w Google Analytics rdo: Google Analytics (screen) Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji 1/12 47 przewodnik transakcji e-commerce (po wskazwki jak to zrobi, odsyam ju do pomocy Google Analytics: goo. gl/OtbFJ). Dziki temu bdziemy pniej w stanie oceni, jak nasze zmiany wpyny na zmienne finansowe, np. redni warto zam - wienia. Z reguy w sklepach internetowych zanim dojdzie do zoenia zamwienia, uytkownik musi pokona tzw. ciek zaku - pow (ang. checkout). Po kolei przechodzi on takie etapy, jak: koszyk, wybr formy patnoci, wybr sposobu dostawy, podanie danych do wysyki itp. W zalenoci od sklepu inter - netowego liczba tych krokw bdzie mniejsza lub wiksza. By poprawnie skonfigurowa ciek konwersji procesu zakupowego, musimy odczyta kolejne URL krokw przed zoeniem zamwienia i nazwa je w konfiguracji celu. Pa - mitajmy, aby tutaj rwnie przekopiowa adresy bez nazwy domeny (Ilustracja 3). Oczywicie, powysze postpowanie mona zastosowa w przypadku dowolnej witryny, dla ktrej (przed wypenie - niem konwersji) uytkownik musi wykona pewne kroki, bez ktrych do tej konwersji po prostu nie dojdzie. Dziki takiej konfiguracji bdziemy mogli obserwowa przebieg dziaa naszych klientw w raporcie cieek kon - wersji. Dostpny jest on w Google Analytics w sekcji: Konwersje Cele Wizualizacja cieek (Ilustracja 4). Ju na pierwszy rzut oka moemy zidenty - fikowa wskie garda witryny, tj. etapy w procesie konwersji, ktre wstrzy - muj uytkownika w dotarciu do celu (w naszym przypadku do zoenia zamwienia). S to jedne z pierwszych stron w naszym serwisie, ktre powin - nimy podda optymalizacji. W tym przypadku na pewno powinnimy przyjrze si w pierwszej kolejnoci stronie koszyka. Dlaczego bowiem jedynie 31 uytkownikw po doda - niu produktu do koszyka przechodzi do dalszych czynnoci zakupowych (Wicej na temat instalacji i konfigura - cji celw w Google Analytics: goo. gl/MyVm7). JAK ZACHOWUJ SI UYTKOWNICY, KTRZY Na nasz stron internetow trafiaj uytkownicy z rnych rde, majcy rne potrzeby, w rny sposb wchodzcy w interakcj z nasz witryn. De - cydujc si na optymalizacj naszego serwisu, powinnimy wczy w naszym umyle nadludzk ciekawo i zacz za - dawa sobie pytania dotyczce rnych segmentw naszych uytkownikw (Ilustracja 5). Porwnujc ich zachowanie, a w szczeglnoci to, co ich charakteryzuje, powinnimy spojrze na to, jak wyglda w ich przypadku wspczynnik konwersji (zaznaczmy, e bdzie to moliwe, jeli poprawnie skonfigurowalimy cele). W tym celu wykorzystamy segmenty zaawansowane dostpne w Google Analytics. Nie powinnimy ogranicza si jedynie to segmen - tw predefiniowanych, ale na podstawie pyta, ktre zadali - my sobie odnonie naszego serwisu, powinnimy stworzy wasne, niestandardowe segmenty odwiedzajcych. W pierwszej kolejnoci porwnajmy wspczynnik konwersji pomidzy nowymi i powracajcymi uytkownikami. Z reguy bdzie on wikszy dla tych powracajcych (zwaszcza jeli chodzi o pewne produkty), ale bardzo dua rnica w przy - padku wielu witryn moe oznacza powane problemy z ich Ilustracja 3. Konifguracja cieki do celu rdo: Google Analytics (screen) Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji 1/1248 Ilustracja 2. Konfiguracja celu dla strony podzikowania za transakcj rdo: Google Analytics (screen) przewodnik uytecznoci. Dzieje si tak, poniewa starzy uytkownicy przebrnli ju raz przez trud zapoznania si naszym serwi - sem i po raz drugi nie musz si tego uczy. Jeeli jednak kto jest u nas po raz pierwszy i nie podj si trudu zoe - nia zamwienia, to prawdopodobnie prdko do nas nie wrci. Inne segmenty, ktre moemy porwna midzy sob, zale od tego, co chcemy wiedzie o naszych uytkownikach (czyli tak naprawd od charakterystyki naszego serwisu). Zamy, e chcemy dowiedzie si, czy odwiedzenie znajdujcej si na naszej stronie sekcji regulamin przez uytkownika pozytywnie wpywa na jego proces decyzyjny co do zakupu. W tym celu skonfigurujmy odpowiedni segment niestandar - dowy (Ilustracja 6), a nastpnie przyjrzymy si, jak wyglda wspczynnik konwersji w porwnaniu do wszystkich osb odwiedzajcych nasz serwis (Ilustracja 7). Okazuje si, e uytkownicy, ktrzy zajrzeli do regulaminu (w uproszczeniu), duo atwiej dokonuj zakupw. Moemy posun si tutaj o krok dalej i doda kolejne warunki do sprecy - zowania segmentu uytkownikw traktujce o tym, e ci rzeczywi - cie zagbiali si w tre tych stron. Czybymy na tej WWW rozwiali wszystkie wtpliwoci uytkow - nikw dotyczce zakupu Moe w zwizku z tym warto wyekspo - nowa t sekcj na stronie gwnej lub da widoczne linkowanie do niej z karty produktu Nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi jest to jednak hipoteza, ktr na pewno warto by przetestowa. (wicej informacji na temat segmentw Google Analytics: znajdziecie pod linkiem: goo. gl/E0Ryf). CZY KONTAKT PRZEZ CHAT POMAGA Kolejn funkcjonalnoci, ktr powinnimy skonfiguro - wa w poszukiwaniu elementw wartych przetestowania w naszym serwisie, s wirtualne odsony. Cz elementw w naszym serwisie po prostu nie generuje zaadowania nowej strony, a w zwizku z tym nie s one widoczne w ra - portach Google Analytics. Najlepszym tego przykadem jest chat z konsultantem. Aby przekona si, czy i w jakim stopniu uytkownicy klikaj na przycisk chatu, powinnimy zainstalowa w jego miejscu wirtualn odson. Trzeba tylko wklei linijk kodu do linku wczajcego chat z konsultantem: onclickgaq. push(trackPageview,/chat-otwarty. htm Moemy si atwo domyli, e ow wirtualn odson b - dzie /chat-otwarty. htm. Natomiast to, czy jest ona klikana i w jakim stopniu, dowiemy si z raportw treci: Tre Zawarto witryny Strony (Ilustracja 8). Co wicej, moemy skonfigurowa segment niestandardowy uytkownikw, ktrzy klikaj ten chat, i sprawdzi, jak wygl - daj wspczynniki konwersji dla tych osb. Jeeli okae si, e chat pomaga w konwersji, to powinnimy raz jeszcze rozway pomys jego ekspozycji w serwisie i poddania go testowaniu. INSPIRUJCE RAPORTY Pierwszym miejscem po wizualizacji cieek konwersji rapor - tem, do ktrego powinnimy zajrze w celu znalezienia stron wartych testowania, jest raport stron docelowych: Tre Zawarto witryny Strony docelowe. Tutaj przyjrzymy si stronom docelowym z najwyszym wspczynnikiem odrzuce. Jest to metryka, ktra powie nam, jaki procent uytkownikw opuszcza nasz serwis przy zetkniciu si z dan stron . Sortujc wspczynnik Ilustracja 4. Wizualizacja cieki konwersji w Google Analytics rdo: Google Analytics (screen) Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji 1/12 49 przewodnik Ilustracja 5. Przykadowe pytania do naszej strony internetowej rdo: Sklep Awa24.pl (screen) odrzuce, pamitajmy, aby wykorzysta metod sortowania waonego, ktra wspczynniki dla poszczeglnych stron docelowych przeway przez liczb odson. W kocu nie - trudno otrzyma jest 100-proc. wspczynnik odrzuce dla strony, ktra miaa tylko jedno wejcie (std, mimo niszego wspczynnika, jako pierwsze zyskuj strony z duo wiksz liczb odson). Optymalizacji w pierwszej kolejnoci powinny wic zosta poddane strony charakteryzujce si wysok wartoci tej metryki (Ilustracja 9). W rzeczywistoci mog by dwie zasadnicze przyczyny wysokiego wspczynnika odrzuce. Z jednej strony, jest to rdo ruchu, z drugiej kopia naszej strony. W zwizku z tym przy analizie stron docelowych doczmy dodatkowy wymiar do analizy. W przypadku poniszego przykadu wiem, e wikszo ruchu pochodzi z wyszukiwania bezpatnego, dlatego od razu wybio - r odpowiednie sowo kluczowe. W innym przy - padku najpierw wybra - bym medium, a nastpnie rdo (Ilustracja 10). Od razu wic widzimy, e wysoki wspczynnik odrzuce maj strony, na ktre uytkownicy trafiaj za pomoc fraz kluczowych zawieraj - cych opinie. Tymczasem w nagwku strony znaj - duje si sowo testy (powiadczeniem tego jest rwnie struktura URL w tym serwisie). Od razu powinna zapali si nam ostrzegawcza, czerwona lampka niespjnoci przekazu reklamowego z kopi strony przecie uytkownik szuka opinii a nie testw. W takim wypadku po co w ogle ma si on zagbia w tre strony, kiedy w nagwku widzi, e witryna traktuje o testach. A wic nie to, czego szuka. Rwnie wanym raportem, na ktry warto zwrci uwag w tej sekcji, s strony wyjcia: Tre Zawarto witryny Strony wyjcia. Tutaj z kolei dowiemy si, bdc na ktrych stronach, uytkownicy najczciej opuszczaj nasz serwis. Pamitajmy, aby podobnie jak w przypadku wspczynnika odrzuce wybra sortowanie waone przy analizie danych. Oczywicie, strony charakteryzujce si najwyszym porzuce powinny zosta poddane szczeglnej inspekcji. DOKD POSZED NASZ UYTKOWNIK Bardzo pomocnym raportem przy wyciganiu wnioskw z danych ilociowych w Google Analytics jest zakadka Pod - sumowanie nawigacji w raportach sekcji tre. Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji 1/1250 Ilustracja 6. Segmenty zaawansowane w Google Analytics rdo: Google Analytics (screen) Ilustracja 8. Statystyki interakcji uytkownikw z chatem rdo: Google Analytics (screen) przewodnik Ilustracja 7. Widok danych po wczeniu segmentu zaawansowanego rdo: Google Analytics (screen) Wrmy na chwil do analizy procesu zakupowego i przy - gldania si jego wizualizacji (znajdziemy j w: Konwersje Cele Wizualizacja cieek). Czy nie jestemy ciekawi, jak to si dzieje, e dua cz uytkownikw odpada nam na poziomie podawania danych o sobie Z jednej strony, to oczywiste, e formularze s bardzo wskim gardem kadego procesu konwersji (wicej na temat sposobw poprawy formularzy znajdziesz tutaj: goo. gl/oMwop), jednak wspczynnik porzucenia procesu na poziomie X jest na t cz witryny o wiele za wysoki. Przyjrzyjmy si wic, dokd z tego miejsca id nasi uytkownicy. W raporcie treci odnajdmy URL, ktry odpowiada z stron podania danych osobowych, i przeczmy si do zakadki Podsumowanie nawigacji (Ilustracja 11). Widzimy wic, do - kd w tym momencie najczciej odchodz nasi uytkownicy. Jak si okazuje, wikszo z nich w ogle opuszcza serwis sama ta informacja niewiele nam daje, poniewa powodw takiego obrotu spraw moe by wiele. Jednak kiedy spojrzy - my na inne, kolejne strony, na ktre przechodz odwiedza - jcy nasz serwis, to widzimy, e spora ich cz przechodzi do dziau kontakt. Moe to oznacza, e uytkownicy maj problem ze zoeniem zamwienia i chc dokoczy je tele - fonicznie lub chc si dowiedzie, gdzie fizycznie znajduje si nasz sklep, aby odebra zmawiany produkt osobicie. Hipotez moe by wic wiele i moemy je wykorzysta przy dalszych analizach lub przeprowadzi badanie jakociowe, w ktrym przy pomocy krtkiej ankiety po prostu zapytamy o to uytkownikw. DALSZE PRACE Google Analytics okaza si bardzo pomocny: dziki niemu zidentyfi - kowalimy strony, ktre w pierwszej kolejnoci podda - my testowaniu, oraz wyodrbnili - my potencjalne elementy, ktre mog by przyczy - n niskiego wsp - czynnika konwersji. Postawilimy rwnie hipotezy, ktre pomog Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji 1/12 51 Ilustracja 9. Sortowanie waone w raportach Google Analytics rdo: Google Analytics (screen) przewodnik Ilustracja 10. Ocena spjnoci rda odwiedzin i kopii strony za pomoc wspczynnika odrzuce rdo: Google Analytics (screen) poprawi dziaanie naszego serwisu. Bardzo wane jest te, aby w pierwszej kolejnoci podda testowaniu rzeczy, ktre z pewnoci przeszkadzaj w procesie konwersji, tzw. low hanging fruits (ang. owoce, ktre atwo zerwa). Pora wic na zaprojektowanie i wdroenie testu w ycie. W pierwszej kolejnoci powinnimy wybra rodzaj testu, jaki przeprowadzimy. Mamy zasadniczo dwa rodzaje testw: A/B/n oraz wielowymiarowe. Po wyborze konkretnego konfigurujemy go z wersjami alternatywnymi zawierajcymi proponowane przez nas zmiany i go uruchamiamy. Algorytm programu optymalizacyjnego wyoni zwycizc, mwic nam, ktra wersja charakteryzuje si najwyszym wspczynni - kiem konwersji oraz czy rnic pomidzy nim a wspczyn - nikiem konwersji naszego obecnego (oryginalnego) serwisu mona uzna za statystycznie istotn. Brawo, udao si nam zoptymalizowa konwersj w naszym serwisie TO JESZCZE NIE KONIEC. Pomimo tego, e zmiany w serwisie przyniosy wyszy wspczynnik konwersji, nie moemy jeszcze spocz na lau - rach. Powinnimy przeprowadzi dodatkow analiz, w czym pomocne okae si znowu. Google Analytics. W kocu prowadzimy sklep internetowy i mimo e zaleao nam na wyszym wspczynniku konwersji, to co zrobi w przypadku, jeeli now wersj charakteryzuje nisza red - nia warto zamwienia Moe z tego wynika, e pomimo wzrostu sprzeday pod ktem ilociowym zmniejszy si nam warto przychodu, co oczywicie nie jest podanym efektem naszych dziaa. Nie martwmy si jednak na zapas. Z reguy za wzrostem wspczynnika konwersji id bardzo niewielkie rnice w redniej wartoci zamwienia, ktre w wikszoci (jeeli s ujemne) s rekompensowane ilociowym wzrostem sprzeday. Naley teraz przeprowadzi analizy, ktre odpowiedz na postawione pytanie: czy poszczeglne zmiany pomogy w rozwizaniu problemw, ktre wykrylimy za pomoc analiz ilociowych i jakociowych i czy by moe pomog one zaprojektowa zmiany do kolejnej tury testw Mariusz Michalczuk chief web analyst Conversion e-mail: mariusz. michalczukconversion. pl 1. Artykuy zamieszczone na conversion. pl/blog dotyczce funkcjonalnoci omawianych w artykule. Warto doczyta: Jak wykorzysta Google Analytics przy optymalizacji konwersji 1/1252 Ilustracja 11. Podsumowanie nawigacji w raportach treci Google Analytics rdo: Google Analytics (screen) przewodnik 1/12 53 Aplikacja mobilna dla marki moda czy konieczno Dariusz Adamczyk Analitycy z Wireless Inteligence prognozuj, e liczba uytkownikw telefonii komrkowej przekroczy 6 mld w pierwszym kwartale 2012 roku, a globalna penetracja rynku osignie warto 90. Na stronie GSM Association znajduje si wirtualny licznik pokazujcy w czasie rzeczywistym zwikszajc si co sekund globaln liczb uytkownikw telefonw przenonych. Sfera mobilna zaczyna dominowa niemal we wszystkich dziedzinach naszego ycia. Mobilno to nie tylko styl bycia, ale take sposb mylenia. czy kana mobilny to modny slogan, czy konkretne biznesowe narzdzie, jaki jest potencja rynku mobilnego, jakie s zalety kanau mobilnego jako narzdzia wsparcia promocji marki i sprzeday produktw, co to jest aplikacja mobilna i jak j przygotowa, jak praktycznie wykorzysta aplikacje w biznesie, eby osiga przewag konkurencyjn. Z artykuu dowiesz si m. in. Termin marketing mobilny robi w ostatnich latach prawdziw furor. Sporej liczbie marketerw brakuje jednak elementar-nej wiedzy w tym temacie. Marketing mobilny postrzegaj oni przewanie tylko jako konkursy, loterie, premium SMS i wysyk MMS-w. Ja jednak proponuj inn definicj tego pojcia. Marketing mobilny to integracja kompleksowych dziaa B2C i B2B skierowa - nych do uytkownikw urzdze bezprzewodowych: telefonw, smartfonw i tabletw. Umoliwia szybkie wdroenie takich na - rzdzi, jak: pokazy slajdw, zdjcia, materiay audio i wideo. Kanay przewodnik 1/1254 dotarcia do konsumenta w marketingu mobilnym to: SMS, MMS, IVR, fotoko - dy (kody QR), technologia Bluetooth i aplikacje mobilne. S to take modne ostatnio, chocia cigle nie do koca zdefiniowane, dziaania wykorzystu - jce mobilny Internet w urzdzeniach bezprzewodowych. POTENCJA RYNKU Marketerzy powoli przekonuj si do alokacji rodkw w kampaniach marke - tingu mobilnego. Koniunktur napdza dynamiczna sprzeda smartfonw i ros - nca warto sektora reklamy mobilnej. Wedug Juniper Research globalna warto rynku multimedialnego wynosi ok. 500 mln dolarw, a w 2015 roku bdzie to ju 1,2 mld. Z kolei rynek gier i aplikacji mobilnych wart bdzie ponad 6 mld dolarw na pocztku 2012 roku. Zagregowane przychody z usug mobilnych bd rosn w skali 100 mld dolarw rocznie. Nie mona jednak zapomina o polskim rynku, ktry wreszcie zaczyna si rozwija. Prognozy (wedug UKE) zaka - daj, e wydatki na usugi i produkty mobilne w latach 2012-2015 bd rosy ok. 15-20 mln zotych rocznie. Kluczowe czynniki rozwoju rynku mobilnego to: nowe podmioty i wiksza konkurencyjno, spadek cen urzdze dla uytkownika kocowego, nowator - skie usugi: LBS (geolokalizacja), LTE (transfer danych o duych prdko - ciach do 200 MB/s), mobilne patnoci, a take usugi konwergentne: mobilny Internet kontent (wideo, muzyka, gry, telewizja). Warto produktw i usug w sektorze marketingu mobilnego w Polsce sza - cuje si na okoo 100 mln z. Pienidze te wydatkowane s na: kampanie konsumenckie (konkursy i loterie FMCG), reklam mobiln (kampanie prowadzone gwnie dla operatorw telefonii komrkowej i FMCG), dziaania komercyjne z wykorzystaniem syste - mw SMS i MMS Premium (wysyki marketingowe), implementacj kodw czy hase dostpu (gry przegldarkowe, serwisy informacyjne, serwisy rozryw - kowe), dystrybucj kontentu mobilnego (muzyka i pliki wideo) oraz usugi IVR Premium (usugi gosowe, infolinie konsumenckie). Wrmy jednak do samych aplikacji. Wedug definicji Wikipedii aplikacja mobilna (z ang. mobile app) to oglna nazwa dla oprogramowania dziaaj - cego na urzdzeniach przenonych: telefonach komrkowych, smartfonach, tabletach, ktre pisane s przy uyciu rnych platform i jzykw programo - wania (np. jzyk C, Java, Java ME. NET, C). Wedug agencji badawczej Ovum rynek aplikacji mobilnych wart bdzie w 2016 roku prawie 1 miliard dolarw. Jego dynamiczny rozwj zawdziczamy gwnie produktom firmy Apple (iPho - ne, iPad) oraz platformie Android od Googlea. miao mona zaryzykowa tez, e walka o najwiksze budety w sektorze aplikacji mobilnych rozegra si midzy tymi firmami. Biznesowym rynkiem aplikacji mobil - nych zaja si agencja Berg Insight. Prognozuje ona, e do koca 2015 roku pobranych zostanie 98 miliardw aplikacji. O 56 wzronie liczba pobra w latach 2012-2015 roku. Warto sek - tora aplikacji mobilnych wyniesie 8,8 miliarda euro (wzrost wartoci o 47 w skali 4 lat). Wedug prognoz na rynku pozostanie wtedy 3 graczy: Apple iOS, Android Market oraz Windows Phone. 55 uytkownikw pobiera aplikacje bezpatne, ale 25 jest zdecydowa - nych za nie zapaci. Implementacj patnej aplikacji w cigu najbliszych 12 miesicy deklaruje prawie 50 uytkownikw. Serwis GetJar, drugi pod wzgldem wielkoci app store na wiecie, zrealizowa badanie rynku aplikacji mobilnych. Liczba pobra wyniosa 7 mld w 2010 roku, a w 2012 wyniesie ju 50 miliardw. Pierwszym graczem na tym rynku jest AppStore Applea, ale tu za nim ekspansywnie rozpychaj si GetJar, Google Android Market, Amazon App Store, BlackBerry App World, Nokia Ovi Store i Windows Phone 7 Marketplace. Szacuje si, e czne przychody ze sprzeday aplikacji wyniosy w 2011 roku prawie 4 mld dolarw (wzrost o 77,7 w porwnaniu do ubiegego roku). Sam AppStore zarobi 2,9 mld, co daje wzrost przychodu o 63,4 w skali roku. Wyranie widoczna jest popularno poszczeglnych kategorii. Wedug portalu DataCenterKnowledge. com uytkownicy najczciej wybie - raj spord dostpnych aplikacji: gry (61), mapy i nawigacje (55), serwisy pogodowe (52), serwisy spoeczno - ciowe (49) oraz muzyk i serwisy informacyjne (36). APLIKACJA MOBILNA MODA CZY KONIECZNO Zdecydowanie konieczno. Aplikacja moe by w peni zintegrowana ze stro - n WWW, ale moe te by produktem w peni niezalenym. Jak czytamy na blogu symetryczna. pl, aplikacja mobilna jest nieodzowna wwczas, kiedy rozwijamy zakres usugi o moliwoci technologii mobilnej: geolokalizacj, in - tegracj z systemem operacyjnym tele - fonu, kamer/aparat fotograficzny, list kontaktw czy kalendarz. Treci mog by pobierane bezporednio z aplikacj, istnieje take moliwo implementacji na danie, np. w momencie uzyska - nia dostpu do sieci Wi-Fi i zapisania aplikacji na karcie SIM. Gwne zalety aplikacji mobilnych to: nieograniczona w miejscu i czasie dostpno, moliwo integracji z systemami IT, biecy monitoring zachowania nabywcy aplikacji. Aplikacja mobilna dla marki moda czy koniecznoprzewodnik Aplikacje mobilne kojarz si przede wszystkim z rozrywk tego typu produkty stanowi okoo 60-70 portfolio AppStore czy Android Market. Ale s one take coraz powszechniej stosowane w biznesie. Wedug portalu softical. pl s przydatne w: usprawnieniu procesw biznesowych (mobilne systemy sprzeday, rapor - towanie wynikw, dostp do CRM, zbieranie danych), komunikacji z klientami (prezentacje, cenniki, oferty), zwikszeniu funkcjonalnoci serwisu WWW czy strony mobilnej. OD KONCEPCJI DO WDROENIA Proces tworzenia aplikacji mobilnej wymaga odpowiedniej kreacji. Zaczyna si od pomysu, zaoe funkcjonalnych oraz zdefiniowania, kto bdzie odbiorc naszego produktu i co chcemy nim przekaza. Projekt musi by funkcjo - nalny dla uytkownika i efektywny biznesowo. Proces tworzenia aplikacji przedstawio - ny jest precyzyjnie na blog. appchance. com. Zaczyna si od koncepcji produk - tu, nastpnie analizuje si branow wiedz klienta, potem wykorzystywa - ne jest know how agencji w zakresie technologii i marketingu. Kolejny etap to opracowanie modelu biznesowego, ktry pozwoli osign zwrot z inwe - stycji w zaoonym czasie. Po jego zatwierdzeniu do pracy przystpuje dzia kreacji i designeu to efekt jego pracy bdzie mia bezporedni wpyw na funkcjonalno aplikacji. Po fazie testowej, modyfikacjach i eliminacji bdw technologicznych aplikacja jest wdraana. Jej sukces biznesowy poza kreacj i ergonomi zaley teraz od skutecznej promocji i reklamy w kana - ach multimedialnych. Nie zapominajmy jednak o utrud - nieniach. Najwikszym problemem technologicznym przygotowania aplika - cji jest dua liczba platform systemo - wych: Symbian OS, iOS, BlackBerry OS, Windows Mobile, Google Android i Samsung Bada. Rnice w technologii poszczeglnych programw wpywa - j na czas realizacji i cen aplikacji. W przypadku AppStore trzeba dodatko - wo przej proces weryfikacji produktu. Zdarza si (zwaszcza w przypadku firm lub freelancerw, ktrzy debiutuj ze swoimi produktami), e trwa ona nawet 3-4 tygodnie. Z kolei Google ma funkcjonalno o nazwie Google Che - ckout jest to lista krajw, z ktrych programici mog sprzedawa aplikacje w Android Market (polscy twrcy mog je jedynie promowa). Niestety, nie ma na niej Polski. Na forum. android. pl pojawia si jednak petycja, pod ktr zbierane s podpisy pod wnioskiem o udostpnienie kanau sprzeday polskim deweloperom. Jaki jest koszt przygotowania aplikacji Nie ma jednego cennika. Czynniki ceno - twrcze to w tym przypadku m. in. stopie zaawansowania projektu, liczba zaangaowanych w jego realizacj osb, czas powicony na projekt, faz te - stow, programowanie i wdroenie. Generalnie firmy deweloperskie podaj w cennikach koszt od kilku do kilku - dziesiciu tysicy zotych z zastrze - eniem, e kady projekt analizowany jest indywidualnie. W miar rozwoju rynku stosowane s coraz bardziej zaawansowane narz - dzia do pomiaru efektywnoci aplikacji. Podstaw mierzalnoci jest targeto - wanie, precyzyjne okrelenie grupy docelowej i przekazu, ktry chcemy komunikowa. Aplikacja moe mie w sobie zaszyte linki tekstowe, banery reklamowe, a take elementy product placementu. Aplikacja mobilna dla marki moda czy konieczno przewodnik Reklama 1/1256 Inwencja marketerw jest wic w tym przypadku nieograni - czona. Dziki mierzalnym kanaom interaktywnym moliwy jest dokadny pomiar efektywnoci kampanii reklamowej realizowanej przy uyciu aplikacji. KILKA PRZYKADW Zalety marketingowe aplikacji dostrzega ju dawno brana reklamowa, ktra czsto realizuje kampanie w tym kanale np. dla sektora FMCG. Jako przykad mona poda casey brandw Knorr (przepisy. pl) i Winiary (Przepisownik). Aplikacje te zawieraj przepisy i porady kulinarne, a dodatkowo zachcaj do wykorzystania produktw tyche marek. Dziki swojej innowacyjnoci i targetowaniu przycigaj nowych uytkow - nikw. Mobile marketing to innowacyjno i kreatywno. Jednym z najbardziej spektakularnych przykadw udanego jego uycia jest kampania marketingowa sieci Tesco w Korei. Marketerzy zbudowali tam wirtualny hipermarket (Homeplus) na stacjach metra w Seulu. Za pomoc aplikacji i skanowaniu kodu QR uytkownik realizowa zamwienie i zakup wybra - nego produktu (film prezentujcy moliwoci tego marketu: youtu. be/fGaVFRzTTP4). W okresie listopad 2010 stycze 2011 odnotowano wizyt 10 287 konsumentw z wykorzystaniem tej aplikacji, a sprzeda online wzrosa o 130. Kolejnym ciekawym przykadem kampanii marketingowej przeprowadzonej przy uyciu aplikacji mobilnej jest MyTown. To wirtualna gra, w ktrej uczestniczy ju prawie 3,9 miliona uytkownikw. System ten oferuje wirtualne bonusy i nagro - dy w momencie zlokalizowania i zalogowania si do realnego sklepu czy punktu obsugi. Gracze wymieniaj zdobyte wirtualia na realne produkty. W sfer mobiln uwierzyli take marketerzy z InterConti - nental Hotels Group (waciciel 4500 hoteli w 100 krajach). Na potrzeby kampanii przygotowano program lojalnociowy (Priority Club), ktrego zasady dostpne byy na stronie mobilnej. Po przebadaniu rde zamwie okazao si, e prawie 40 z nich pochodzio ze strony mobilnej. Liczba jej odwiedzin na przeomie 2010 i 2011 roku wzrosa o 91. Zalety marketingu mobilnego dostrzeg rwnie Heineken. Marketingowcy firmy odkryli, e fani piki nonej aktywnie korzystaj z telefonw i smartfonw w trakcie ogldania meczw pikarskich w telewizji. W zwizku z tym przygoto - wano dedykowan gr mobiln powicon Lidze Mistrzw StarPlayer. Gracze rywalizowali w niej midzy sob, a przebieg gry nawizywa do odbywajcego si aktualnie spotkania pikarskiego. Zwyciay osoby, ktre najlepiej przewidziay przebieg realnej gry. Ewolucj marketingu mobilnego najlepiej wida na przyka - dzie wyej ju wspomnianej brany FMCG. Jednym z prekur - sorw jego stosowania by McDonalds, ktry ju w 2008 roku oferowa w USA mobilne kupony. Aby zakupi produkt z rabatem, wystarczyo w kasie restauracji pokaza ekran telefonu z wywietlonym na nim kuponem upowaniajcym do zniki. Aktualnie firma stosuje bardziej zaawansowane narzdzia marketingu mobilnego: geolokalizacj (konsument jest lokalizowany przez najbliszy McDonalds i informowany o promocjach) oraz NFC (patnoci zblieniowe, dostpne ju w McDonalds Polska). Na marginesie: wedug analitykw Py - ramid Research smartfony z technologi NFC do 2015 roku bd stanowiy ponad 30 rynku aparatw komrkowych. Z kolei firma DKV Euro Service, midzynarodowy opera - tor kart paliwowych, udostpnia kierowcom innowacyjn aplikacj do wyszukiwania najbliszej stacji benzynowej. Aplikacja mobilna (z ang. mobile app) oglna nazwa dla oprogramowania dziaajcego na urzdzeniach przenonych: telefonach komrkowych, smart fonach i tabletach. Dostpne jest ono dla rnych platform mobilnych. Zapewnia dostp do wielu multimedialnych funkcjonalnoci. Biznes mobilny M-Business (z ang. mobile business, m-business) jedna z form nowoczesnego biznesu, koncentrujca si na realizacji projektowej i generowaniu przychodu finansowego w kanaach mobile i Kana mobilny (z ang. mobile channel) interaktywna forma komunikacji marketingowej z wykorzystaniem urz - dzenia bezprzewodowego: telefonu, smartfona, tabletu. Marketing mobilny (z ang. mobile marketing, m-marketing) nowoczesna forma dziaa marketingo - wych B2B oraz B2C, oparta na wykorzystaniu urzdze bezprzewodowych funkcjonujcych w rodowisku WWW i kanale mobilnym. NFC (z ang. near field communication) technologii zblieniowa z uyciem kart dotykowych (W Polsce dostp - na ju od ponad roku w McDonalds). Platforma mobilna dedykowany system operacyjny dla urzdze mobilnych: telefonw komrkowyach, smartfo - nw, tabletw (np. Android, iOS). Sklep mobilny (z ang. mobile store) wirtualny system w wersji WWW i mobilnej, ktrego core business polega na generowaniu przychodw finansowych z promocji i dystrybucji gier i aplikacji mobilnych (np. serwisy Juup - store, App Store, GetJar). Sownik: Aplikacja mobilna dla marki moda czy koniecznoprzewodnik Kady iPhone lokalizuje tylko wybrany, najbliszy obiekt przy uyciu nawigacji samochodowej a to spore ograniczenie dla uytkownikw. Aplikacja DKV pozwala na wyszukanie wszystkich stacji w danym rejonie. Za jej porednictwem kierowcy otrzymali moliwo lokalizacji 3200 stacji w Pol - sce i 45 tys. w Europie. Przykady wykorzystania aplikacji w dziaaniach marketingowych mona mnoy: wystarczy obejrze portfolio AppStore czy Android Market. Kada szanujca si marka, wydawca czy serwis ju przygotowa lub za chwil to zrobi wersj swojego produktu w formie aplikacji mobilnej. PODSUMOWANIE Realizacje mobilne charakteryzuj si du mierzalnoci efektw, dobrym zasigiem oraz moliwoci interakcji. Prognozy rozwoju rynku, take w Polsce, s bardzo optymi - styczne. Przyszo, a nie mam co do tego wtpliwoci, to aplikacje mobilne i serwisy multimedialne: mobilna telewizja, wideo, mobilne patnoci. Trzeba dziaa nowoczenie czas wic na mobilne mylenie 1/12 57 Polecane firmy Oferta Dane kontaktowe MoveApp Mobile Solutions: Poznaj mobilne rozwizania dla Twojej marki Odkryj potencja, jaki maj aplikacje, wykorzystujce: innowacyjne rozwizania, kreatywne projekty, nowoczesny design. Tylko w 2011 r. realizacje MoveApp dotary do ponad 20 tys. uytkownikw. Skorzystaj ze sprawdzonych rozwiza, stosowanych m. in. przez: Komisj Nadzoru Finansowego, Heineken Opener czy Coke Live Music Festival. Przekonaj si, e marketing mobilny skutecznie wspiera dziaania promocyjne i sprzedaowe MoveApp Mobile Solutions ul. Tczowa 7 53-601 Wrocaw tel. 71 717 33 15 infomoveapp. pl moveapp. pl Ampesco tworzy aplikacje mobilne Android, iOS i aplikacje telewizyjne dla klientw biznesowych. Uczestniczymy w analizie biznesowej, powstawaniu koncepcji aplikacji, kreacji graficznej, programowaniu, testowaniu i wdroeniu. Oferujemy aplikacje pod klucz, cile dostosowane do potrzeb zleceniodawcy. Nasi klienci znajduj si w Polsce, Holandii, Belgii, Francji, Szwajcarii, USA. Marka Ampesco jest wasnoci OKE Poland, wiadczcej usugi informatyczne w modelu outsourcingu od 1996 roku. Ampesco OKE Poland sp. z o. o. Ul. Heweliusza 11 80-890 Gdask tel. 600 959 376 tel. 58 321 72 46 infoampesco. pl ampesco. pl Apropos jest multimedialn agencj projektujc aplikacje pod indywidualne rozwizania biznesowo - promocyjne. Chtnie pomoemy Pastwu dobra odpowiednie narzdzia komunikacyjne w celu osignicia wyjtkowego wraenia. Tworzymy niepowtarzalne produkty komunikacyjne. Nasze kompetencje nie kocz si na wdroeniu gotowego oprogramowania. Zesp nasz bardzo sprawnie i profesjonalnie moe opracowa wszelkiego rodzaju tre Pastwa aplikacji. Zapraszamy do wsppracy z multimedialn pracowni Apropos. STUDIO A PROPOS Doki 1 Mode Miasto bud. BPTO lok. 212 80-958 Gdask tel. 605 200 963 creativestudio-a-propos appropos. pl Tworzc aplikacje internetowe ju od ponad 4 lat, nabralimy dowiadczenia niezbdnego do realizacji kadego zlecenia. Od ponad roku zajmujemy si realizacj projektw mobilnych - udao nam si przygotowa kilka gier, aplikacj sprzedaow, zosta partnerem technologicznym firmy HTC, a take obsuy duy event - jako oficjalny partner WOP przygotowalimy aplikacj mobiln wpierajc XX edycj Orkiestry na platform Android. Pozwl nam zaopiekowa si i Twoim biznesem GaldoMedia ul. Grki 12/2 60-204 Pozna tel. 61 650 00 85 kontaktgaldomedia. pl Zmobilizujemy Twj biznes by zarabia wicej Celem dla nas jest sukces naszych klientw - nie zaniemy pki go nie osigniemy. Nigdy nie mielimy problemw ze spaniem :) Nie przepij swojej szansy na zysk Dziki nam dobrze ju pi: Leroy Merlin, Auchan, RTV EURO AGD, Dekoral, Santander, Rockwool, DNB Nord i wielu innych. Wyrnia nas: 15 lat dowiadcze, kilkadziesit osb z nieocenionym potencjaem, wielokrotnie nagradzane projekty i dziesitki zadowolonych klientw Sprawd: mobile. id. pl Internet Designers Sp. z o. o. ul. Przedmiejska 6-10 54-201 Wrocaw tel. 71 35 84 140 biuroid. pl id. pl 1. mashable 2. techcrunch 3. wired 4. symetryczna. pl 5. blog. appchance 6. softical. pl 7. apple/pl/itunes 8. market. android Warto doczyta: Dariusz Adamczyk ceo TIME4MOBI e-mail: dadamczyktime4mobi. pl Aplikacja mobilna dla marki moda czy konieczno przewodnik 1/1258 Ze stronami mobilnymi jest tak jak z ludmi liczy si pierwsze wraenie. Im bardziej pozytywne ono bdzie, tym wiksze prawdopodobiestwo, e uda si nawiza trwa relacj z uytkownikiem. Dlatego te w dobie mobilnego Internetu pojcie uytecznoci nabiera nowego znaczenia. Nie chodzi ju bowiem o samo skompresowanie strony WWW do rozmiarw wywietlaczy telefonw komr - kowych, lecz o stworzenie nowej jakoci dostosowanej do rosncych wymaga wiadomych swoich potrzeb uytkowni - przewodnik Jak stworzy uyteczn stron mobiln Urszula Holik, Micha Chouj Nie bez przyczyny rok 2011 zosta okrzyknity rokiem mobilnego Internetu. W samych Stanach Zjednoczonych ponad 91 mln uytkownikw czy si z Sieci za pomoc urzdze mobilnych. W Polsce ten puap jest rwnie wysoki jak za Oceanem. Zdaniem Ericsson Consumer uytkownicy mobilnego Internetu na rynku krajowym stanowi 55 wszystkich internautw. To sia, ktrej nie mona bagatelizowa. jakie s rnice w podejciu usability pomidzy stron desktopow i mobiln, jakie cele stawiaj sobie mobilni uytkownicy Internetu, jakie cechy powinna mie uyteczna strona mobilna, jak projektowa strony w wersji lajt, ktre za - pewni pozytywne user experience. Z artykuu dowiesz si m. in. 1/12 59 Jak stworzy uyteczn stron mobiln przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. 1/1260 Jak stworzy uyteczn stron mobilnprzewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. 1/12 61 Jak stworzy uyteczn stron mobiln przewodnik Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Skuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i kontent dynamiczny Pawe Sala, Filip Kodawski co to jest suma kontrolna i jak jej unika, jak filtry antyspamowe badaj tre wiado - moci e-mail, dlaczego warto dba o reputacj nadawcy, jak skuteczniej dociera do odbiorcw, co to jest kontent dynamiczny i dlaczego warto z niego korzysta. Z artykuu dowiesz si m. in. Ju wiesz, jak zbudowa i zarzdza list subskrypcyjn, poznae te tajniki przygotowania efektywnej kampanii. W dzisiejszym artykule chcemy opowiedzie Ci, jak optymalizowa przygotowanie tej kampanii tak, aby wyznaczone przez Ciebie cele do wykonania przez e-mail marketing byy jak najlepiej realizowane. Skupimy si przede wszystkim na najwikszym zagroeniu, jakie stoi przed e-mail marketerem, czyli zabezpieczeniach antyspamowych, oraz na tym, jak za pomoc kontentu dynamiczego stworzy relacje one-to-one z naszymi odbiorcami. A by unika posdzenia o bycie zym spamerem, musisz pamita o dwch rzeczach. Po pierw - sze, nie wolno Ci by spamerem. W praktyce cykle 1/1262 sprowadza si to do przestrzegania podstawowych zasad przy zbieraniu listy adresowej oraz zebraniu niezbd - nych zgd na przetwarzanie danych osobowych i wysyanie informacji han - dlowych rodkami komunikacji elektro - nicznej (wicej na temat budowania list adresowych znajdziesz w MARKE - TER nr 1(1)/2011). Ponadto musisz zadba te o to, co wysyasz do swoich odbiorcw, ale o tym napiszemy troch pniej. Po drugie, musisz pozna sposb dziaania rnego rodzaju fil - trw antyspamowych, aby mc dobrze zrozumie, dlaczego czasami traktuj one Twoj misternie przygotowan kampani jako zwyky spam. FILTR SUMY KONTROLNEJ Jest to jedno z najstarszych zabez - piecze antyspamowych. Analizuje ono liczb identycznych wiadomoci wysyanych od jednego nadawcy. Podobna sytuacja ma miejsce wtedy, gdy czowiek wchodzi na klatk scho - dow i widzi bardzo duo identycznych ulotek lecych przy skrzynkach pocz - towych lokatorw. Dochodzi wwczas do przekonania, e jest to bezwarto - ciowa reklama i zazwyczaj j ignoruje. Na identycznej zasadzie dziaa ten rodzaj filtrw: po przeanalizowaniu treci e-maila przyporzdkowuj one mu pewn sum kontroln. Jeeli filtr zobaczy, e duo wiadomoci ma tak sam sum kontroln, uzna ca wysyk za spam. Na szczcie korzystajc z dobrych narzdzi przeznaczonych do e-mail marke - tingu i dostpnych w modelu ASP, mona si przed tym bardzo dobrze zabezpieczy. Po pierwsze, systemy te oferuj moliwo dokadnego ledzenia dziaania kadego odbiorcy poprzez stworzenie indywidualnych linkw dla kadego adresata. Dziki temu kada wiadomo, mimo e wy - glda tak samo w warstwie prezenta - cyjnej, z punktu widzenia kodu HTML (czyli sumy kontrolnej) jest rna. Po drugie, systemy takie pozwalaj per - sonaliowa e-maila w jego treci, co sprawia, e nie wszystkie wiadomoci wygldaj podobnie. TRE WIADOMOCI TO PODSTAWA Filtry antyspamowe take czytaj i dokadnie ogldaj tre, ktr przesyasz do odbiorcw. W oparciu o wiele kryteriw przydzielaj kadej wiadomoci tzw. spam punkty. Po przekroczeniu pewnej wartoci dana wiadomo zostanie oznakowana jako spam lub wylduje w folderze przeznaczonym dla tego typu wia - domoci. Najpopularniejszym filtrem antyspamowym jest SpamAssassin w standardowych ustawieniach traktuje on dan wiadomo jako spam po przekroczeniu przez ni 5 punktw. Popularno tego narzdzia wynika z faktu, i jest to rozwizanie typu open source, co oznacza, e administratorzy poczty mog dowolnie modyfikowa jego ustawienia. Dlatego te rekomendujemy utrzymanie liczby spam punktw na poziomie poniej 4. Oczywicie, pozostaje jeszcze pytanie, za co te punkty s przyznawane SpamAssassin i inne jemu podobne fil - try, poza standardow wraliwoci na takie sowa jak sex, viagra, porn, s bardzo wyczulone na wszelkie pr - by obchodzenia Ustawy o wiadczeniu usug drog elektroniczn. Chodzi o prb przesania w treci wiadomoci tekstw w stylu adres pochodzi z oglnodostpnej bazy, to nie jest informacja handlowa w myl. , niezainteresowanych przepraszamy, nie stanowi oferty handlowej w ro - zumieniu. itp. Niestety, ze wzgldu na praktyki spamerw polegajce na wykorzystaniu linkw rezygnacji do potwierdzenia de facto autentycznoci danego adresu e-mail, SpamAssassin sta si rwnie bardzo wraliwy na frazy takie jak: jeeli nie chcesz. kliknij tutaj, kliknij tutaj, wypisz. Dodatkowo filtry tego typu s bardzo wyczulone na wszelkie zwroty (zwaszcza jeeli wystpuj w duej iloci) zwizane z reklam i handlem. Dlatego bardzo uwaaj na stosowanie sw typu darmowy, oferta specjal - na, kup teraz itp. Jeeli chcesz uy - wa tego typu zwrotw, to warto, by je umieszcza w formie grafiki pki co filtry te nie potrafi czyta polskich obrazkw. A skoro ju mowa o obrazkach. Filtry typu SpamAssassin s bardzo wy - czulone na ilo i wielko obrazkw przesyanych do odbiorcw. Wychodz bowiem z prostego zaoenia: jeeli co jest jedn wielk grafik, to jest pewnie reklam a skoro tak, to moe by to spam, wic lepiej to zabloko - wa. Dlatego trzeba zawsze zamieni grafik o ile to moliwe na kod HTML i zwyky tekst. Filtry badaj sto - sunek iloci grafiki do tekstu, dlatego zawsze staraj si, aby tego drugiego byo wicej ni mniej. Dobrym roz - wizaniem jest stosowanie rozbu - dowanej stopki doczonej do mejla, ktra zawiera informacje o nadawcy i o tym, jak pozyska on dany adres itp. Z punktu widzenia marketingowego te dane nie s specjalnie istotne, ale z punktu widzenia stosunku iloci tekstu do grafiki jest to rozwizanie jak najbardziej opacalne. Pamitaj take, e filtry antyspamowe zwracaj uwag na wag e-maila (nie powinien by zbyt ciki) oraz na to, czy ma on zaczniki. Gwna zasa - da zwizana z tym faktem brzmi: lepiej nie wysya zacznikw bo prostu zwikszaj one ciar e-maila. Jeeli natomiast jest to plik typu. pdf. doc itp. to filtry go po prostu przeczytaj i prawdopodobnie znajd w nim wiele zwrotw, za ktre przyznaj spam punkty. Dlatego dobrym rozwizaniem jest umieszczanie zacznikw na serwerze i linkowanie do nich w treci maila. Dziki temu omija si cz za - bezpiecze antyspamowych, po drugie dokadnie wiadomo, ktrzy z naszych odbiorcw pobrali zacznik i mona te dane wykorzysta do pniejszego targetowania wysyek. Generalnie regu, w oparciu o ktre system SpamAssassin bada e-maila, jest wiele i cigle one ewoluuj. By mie pewno, e wysyana przez nas wiadomo nie zostanie le potrakto - wana przez SpamAssassina, dobrze jest przed wysyk j przetestowa. cykleSkuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i kontent dynamiczny 1/12 63 TWOJA REPUTAJCA Obecnie podstaw dziaania nowych zabezpiecze anty - spamowych jest szeroko rozumiana reputacja nadawcy, czyli Twoja. Z jednej strony, filtry te patrz na tzw. RBL (z ang. Realtime Block List), czyli na potocznie zwane spam listy lub czarne listy. Zawieraj one adresy IP serwerw pocztowych, ktre rozsyaj spam. Dodatkowo cz z nich wzbogaca swoj ochron w oparciu o analiz domeny czy adresu e-mail, z jakiego prowadzisz swoje marketingowe kampanie e-mail. Warto wic prowadzi swoje dziaania z poziomu profesjonalnych platform przeznaczonych do e-mail marketingu, ktre dbaj o reputacj swoich IP i cile wsppracuj z dostawcami skrzynek pocztowych, co gwa - rantuje im tzw. whitelistowanie adresw IP. Podobnie moesz zrobi i Ty. Jeeli Twoi odbiorcy zapisuj si na Twoj list subskrypcyjn, to popro ich, aby dodali Twj adres e-mail do swojej whitelisty. Sprowadza si to do dopisania Twojego adresu do ich listy kontaktowej lub oznaczenia Ci jako zaufanego nadawcy. W przyszoci zagwarantuje to wiksz efektywno kampanii. Jednoczenie musisz pamita, aby adres, z ktrego wysy - asz wiadomoci, by zawsze taki sam. A skoro ju mowa o adresie pocztowym, z ktrego wysyasz e-maile pami - taj, e cz zabezpiecze antyspamowych bada spjno adresu nadawcy z adresem odpowiedz do. Dlatego staraj si wykorzystywa adres w tej samej domenie, a najlepiej by by on zawsze jeden i ten sam. Druga strona Twojej reputacji dotyczy tego, jak postrze - gaj Ci Twoi odbiorcy. Cz dostawcw poczty bada, jaki odsetek Twoich wiadomoci jest otwierany i klikany przez odbiorcw, a co najwaniejsze ilu z nich klika w przycisk zgo spam. Rozwizaniem tego problemu jest umieszcza - nie w niewidocznym miejscu linku do rezygnacji z Twojej subskrypcji. Jeeli kto go szybko zobaczy i nie bdzie zadowolony z tego, co i jak czsto do niego przesyasz, naj - prawdopodobniej wypisze si z Twojej listy subskrypcyjnej. Co wane: jeeli to zrobi, uszanuj jego decyzj i nie prbuj pniej na si przesya mu raz jeszcze wiadomoci. Natomiast na otwieralno i klikalno Twoich kampanii wypywa tre, jak przesyasz do swoich odbiorcw, oraz czas i czstotliwo, z jak to robisz. Pamitaj: ludzie zosta - wili Ci swj adres, bo oczekiwali od Ciebie przesyania im wartociowej treci (wartociowej dla nich) z odpowiedni czstotliwoci. Dlatego w wikszoci wypadkw kontakt newsletterowy nie powinien by czstszy ni 2 razy w mie - sicu. Szanuj wic swoich odbiorcw, a nie bd Ci mieli za spamera. Przykad spam testu wykonany przed wysaniem do odbiorcw finalnej kampanii rdo: materiay wasne FreshMail Skuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i kontent dynamiczny cykle 1/1264 ZAAWANSOWANE TRECI DLA KADEGO Wrmy jednak do optymalizacji przy - gotowywanej treci. Faktem jest, e marketerom wykorzystujcym w swo - jej pracy e-mailingi coraz trudniej jest przebi si poprzez gszcz codzien - nie pojawiajcych si na skrzynkach elektronicznych listw. Naley wic wykazywa si wiksz kreatywno - ci oraz sprytem ni konkurencja, aby nie pozosta nieodczytanym. Do tego potrzebne s oczywicie odpowiednie narzdzia, ktre oferuje Twj system do e-mail marketingu. Na szczcie w przypadku tej dzie - dziny marketingu to, co nazywa si zaawansowanym, zwykle nie jest bardzo trudne do nauczenia si. Dlate - go po przeczytaniu samouczka kady powinien sobie poradzi z korzysta - niem z bardziej rozbudowanych funkcji oferowanych przez taki system. Na pocztek zajmiemy si personali - zowaniem wiadomoci. Jest to rzecz niezwykle prosta, a przy tym wielce efektywna. Bardzo czsto dzieje si tak, e zwyke zwracanie si do odbiorcw po imieniu potrafi w znacz - ny sposb zwikszy otwieralno kampanii oraz liczb klikni w linki. Jest to co, z powodu czego zawsze prosimy subskrybentw o podanie swojego imienia podczas zapisywania si na newsletter. Z punktu widzenia systemw prze - znaczonych do e-mail marketingu imi traktowane jest jako jedno z pl dodatkowych w licie subskrypcyjnej. Kade pole dodatkowe opatrzone jest ustalonym przez Ciebie tagiem, ktry suy wanie do personalizowania treci wiadomoci. Zamiast tworzy wiadomo, ktra bdzie wygldaa jak wygenerowana przez automat do wysyania maili: Witaj, kliencie, mamy dla Ciebie przygotowan ofert spe - cjaln, moesz napisa: Cze, Pawle, przygotowalimy specjalnie dla Ciebie ofert specjaln. Wwczas Twj sub - skrybent moe pomyle, e faktycz - nie traktowany jest indywidualnie. Na pewno zauwaye, e imi, ktre napisaem wyej, zapisane jest w wo - aczu. Subskrybenci oczywicie bd wpisywali swoje imi w mianowniku czyli jako Pawe itp. To, aby zostao ono poprawnie i co najwaniejsze automatycznie odmienione, jest zada - niem dla Twojego systemu do e-mail marketingu. Zamy, e sformuowanie oferta specjalna take nie brzmi dla odbiorcy zachcajco. Dziki personalizacji moesz w dowolny sposb odnie si do wczeniejszych dziaa subskry - benta w Twoim serwisie. Wystarczy, e w kolejne pole dodatkowe wpiszesz na przykad nazw produktu, ktry odbiorca ostatnio kupi. cykle Reklama Skuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i kontent dynamiczny Cze, Pawle. Ostatnio w naszym sklepie kupie zestaw do fondue. Dzisiaj mamy specjalnie dla Ciebie ksik kucharsk w atrakcyjnej cenie. Prawda, e teraz przekaz jest bardziej atrakcyjny Personalizowa moesz take pozostae elementy wiado - moci: temat, nazw nadawcy, a nawet jego adres e-mail. Jeeli zaley Ci na tym, aby kady subskrybent lub grupa odbiorcw otrzymaa wiadomo od konkretnej osoby, wystarczy, e w polach dodatkowych bdziesz przechowy - wa takie wanie dane, a nastpnie uyjesz wspomnianych tagw podczas tworzenia wiadomoci. Pola dodatkowe pozwalaj Ci take na przechowywanie duo bardziej zoonych informacji. Na przykad moe to by link do treci premium lub do obrazka z umieszczonym na nim produktem. Dziki temu, podobnie jak w poprzed - nich przypadkach, dani odbiorcy mog otrzyma konkretny produkt/link/informacj. KROK DALEJ, CZYLI KONTENT DYNAMICZNY Pod t nazw nie kryje si nic innego jak najbardziej za - awansowana posta personalizowania treci. By skorzysta z tej funkcjonalnoci, bdziesz potrzebowa ju pewne - go zaplecza w postaci CRM-a/CMS-a oraz osoby, ktra w odpowiedni sposb zaprojektuje szablon Twojego maila. W praktyce sprowadza si to do sprecyzowania z gry, jak duo rnych wariantw oferty chcemy pokaza naszym odbiorcom i stworzenia dla tego celu wyrae opartych o zaoenia logiczne. Wedug tej zasady moesz tworzy cae bloki szablonu, zaczynajc od prezentacji produktu, po jego opis, cen, a na kolorze layoutu koczc (w zalenoci od tego, czy dany mailing kierowany jest do kobiet, czy do mczyzn). Sprbujemy to wyjani na przykadzie. Zamy, e cz Twoich subskrybentw ostatnio kupia u Ciebie skrzane buty w kolorze czarnym, cz w brzowym, a cz w czer - wonym. W kolejnym newsletterze chcesz wysa ofert past do pielgnacji obuwia. Twj szablon musisz przygotowa tak, aby zawieray si w nim wszystkie powysze 3 warian - Wykorzystanie personalizacji oraz dynamicznych obrazkw w kampanii realizowanej dla Diamonds Factory. Kady odbiorca - fotograf - po otwarciu maila widzia jedn ze swoich prac rdo: materiay wasne FreshMail cykle 1/1266 Skuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i kontent dynamiczny ty, ale by odbiorcy pokazywa si tylko jeden, z odpowied - nim w jego przypadku kolorem pasty. W tym celu wanie bdziesz mg wykorzysta kontent dynamiczny. Zautoma - tyzuje to Twoje dziaanie i pozwoli dobiera odpowiedni tre dla danego odbiorcy. O sukcesie tego typu wysyek wiadczy powstawanie kolejnych serwisw zajmujcych si jeszcze bardziej pro - fesjonalnym i zautomatyzowanym targetowaniem. Mamy tu na myli szeroko pojte systemy rekomendacji, ktre w niezauwaalny dla internauty sposb zbieraj informa - cj na temat tego, co przeglda on na danej stronie Zintegrowanie takiego systemu z systemem mailingowym pozwala na przesyanie danych bezporednio do szablonu. Dziki temu kady odbiorca zobaczy tylko to, czym faktycz - nie jest on zainteresowany. NA KONIEC Setki tysicy kampanii, jakie zostay wysane z FreshMaila w minionym roku, oraz nasze obserwacje i wewntrzne badania niezbicie pokazuj, i odpowiedni dobr treci przekazu oraz personalizacja potrafi znacznie zwikszy efektywno wysyek. Mniej wicej dwukrotnie ronie dzi - ki nim Open Rate i niemal trzykrotnie CTR. Przy tak niewiel - kim nakadzie pracy, jaki trzeba w zwizku z tym ponie, efekty s zdumiewajce. I co najwaniejsze osigalne dla kadego z Was. Pawe Sala dyrektor zarzdzajcy FreshMail e-mail: pawel. salafreshmail. pl Filip Kodawski key account manager FreshMail e-mail: filip. klodawskifreshmail. pl cykle Reklama Skuteczny e-mail marketing od podstaw Cz 4. Antyspam i kontent dynamiczny Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet Jak przebi si z komunikatem reklamowym, eby nie irytowa Reklamodawcy wci zadaj sobie to pytanie, podczas gdy uytkownicy Internetu nerwowo poszukuj znaczka x, eby zamkn wyskakujce i dranice ich okienko z reklam. Internet to ogromna paszczyzna suca do nawizania interakcji z odbiorc, do zaintrygowania i zwabienia go, ale rwnie do zirytowania i zniechcenia. I tu zaczyna si kreatywny wycig agencji interaktywnych. Karolina Jarocka jakie s wady i zalety Internetu, na co warto zwrci uwag, planujc kampani reklamo - w w Internecie, jakie s formy rozlicze kampanii internetowej, jak oceni skuteczno kampanii internetowej, jakie s formaty reklamy internetowej, jakie trendy panuj w reklamie internetowej. Z artykuu dowiesz si m. in. INTERNET JAKO KANA KOMUNIKACJI Z KONSUMENTEM WADY I ZALETY Interaktywny charakter Internetu sprawia, e sta si on sprzymierze - cem reklamodawcw. Ze wzgldu na coraz atwiejszy i taszy dostp do szerokopasmowego Internetu liczba internautw stale ronie. Wiele sfer ycia, jeszcze do niedawana zarezerwowanych dla wiata realnego, mona teraz przenie do wirtualnej rzeczywistoci: zakupy, komunika - cj, bankowo elektroniczn, ogldanie filmw, suchanie radia, kon - takty towarzyskie, zawieranie umw i wiele innych. Mniej lub bardziej chtnie i niepostrzeenie przenosimy do wiata online te wszystkie cykle 1/1268 aktywnoci, na ktrych przeniesienie pozwala nam technologia. Popatrzmy zatem, jakie korzyci niesie ze sob to potne medium, a jakie ograniczenia z punktu widzenia rekla - modawcw. Na pocztek przyjrzyjmy si jego zaletom. Globalny charakter i rosnca liczba uytkownikw Internet z definicji jest oglnowia - tow sieci komputerw. W tym te kontekcie moemy mwi o nim jako o medium globalnym. Ponadnarodowy charakter Internetu stanowi o jego przewadze w stosunku do innych me - diw. Korzystajc z Sieci, mamy dostp do portali na caym wiecie, moemy ledzi wiadomoci i trendy, komuni - kowa si z ludmi niemal z kadego kontynentu, robi zakupy w zagranicz - nych portalach, a take wykonywa szereg innych dziaa, wykraczajcych poza granice naszego kraju. Nie bez powodu niektrzy nazywaj Internet oknem na wiat. Medium (inter)aktywne W przeciwiestwie do radia czy telewizji, ktre nale do tzw. mediw biernych, Internet jest medium, ktre wymaga aktywnego zaangaowania swojego odbiorcy. Nic w Internecie nie dzieje si bez dziaania ze strony uyt - kownika musimy wpisa w przegldar - ce internetowej adres strony WWW, na ktr chcemy zosta przekierowani, lub klikn w konkretny link. Potrzebna jest nasza inicjatywa, aby wykona okrelo - ne akcje, np. przeczyta wybrany arty - ku, dokona zakupu online czy nawet zamkn irytujc nas reklam. Czsto podczas wykonania jakiej czynnoci natychmiast otrzymujemy informacj zwrotn i moemy odpowiednio na ni zareagowa. Decyduje to o interaktyw - noci medium, ktra oznacza zdolno do wzajemnego oddziaywania na siebie przez komunikujce si strony. Czyni to z Internetu medium doskonale dopasowane do transakcyjnej komu - nikacji, ktra jest podstaw dziaania wikszoci biznesw. Przekaz kreatywny i multimedialny Szeroki wachlarz multimediw dostp - nych w Internecie otwiera twrcze moliwoci dla reklamy. Obok tradycyj - nych banerw coraz czciej w Sieci mona zobaczy reklamy zawierajce gry, minisitey, elementy 3D, mapy, playlisty, materiay wideo, ankiety i wiele innych. Mog one wykorzysty - wa rne technologie, takie jak flash, JavaScript, dhtml. S to tak zwane rich media formaty reklamowe wyko - rzystujce elementy interaktywne, angaujce odbiorc.1 W tym miejscu warto rwnie zwrci uwag na dostpno i rnorodno formatw reklamowych. Podczas gdy w radiu czy telewizji mamy do dyspo - zycji kilkudziesiciosekundowy spot, Internet oferuje wicej moliwoci: po - czwszy od tradycyjnego baneru, przez pop-upy (wyskakujce okienka), a po wspomniane rich media, kampanie mailingowe, wirusowe czy marketing afiliacyjny. Przekaz spersonalizowany Internet jest pierwszym medium, ktre umoliwia spersonalizowanie prze - kazu reklamowego. Moemy wysa mailing, zwracajc si bezporednio do uytkownikw, na przykad po imieniu lub przygotowa tre wiadomoci w oparciu o ich zainteresowania. W ka - dym innym medium mamy do czynienia z masowym odbiorc. Przekaz sperso - nalizowany jest bardziej akceptowany przez konsumentw. Medium komplementarne Internet jest medium, ktre wietnie wspgra z innymi rodkami komunika - cji, wzmacniajc przekazywany za jego porednictwem komunikat. Badania przeprowadzone przez American Adver - tising Federation na grupie responden - tw pracujcych w brany reklamowej dowodz, e najwaniejsz zalet kampanii online jest ich komplemen - tarno wobec kampanii prowadzonych w tradycyjnych mediach. atwa weryfikacja skutecznoci reklamy/Wysoka mierzalno Internet jest dzisiaj najlepiej mierzal - nym medium. Badania kampanii rekla - mowych online dostarczaj najbardziej szczegowych informacji na temat liczby odson i klikni, wykonanych przez uytkownika akcji, czasu sp - dzonego przez niego na stronie, rda odwiedzin i wiele, wiele innych danych, w tym zarwno demograficznych, jak i behawioralnych. Internet to take pole bada eyetra - ckingowych, ktre polegaj na le - dzeniu ruchw gaki ocznej czowieka niezalenie od ruchw wykonywanych przez niego za pomoc myszki kom - puterowej. Badania takie dostarczaj nam informacji na temat widocznoci i zauwaalnoci logotypu, pokazuj, ktre elementy na stronie przycigaj uwag, wskazuj bdy w reklamo - wanym produkcie, a take miejsca najwikszej koncentracji wzroku. Przyjrzyjmy si teraz wadom Internetu jako medium reklamowego. Ograniczony zasig Wedug danych Internet World Stats z marca 2011 roku zasig Internetu w caej populacji na wiecie wynosi 30,2. Najwiksz dostpnoci tego medium cieszy si Azja (44), potem Europa (22,7), a na trzecim miejscu jest Ameryka Pnocna (13). W Polsce dostp do Internetu ma co czwarty mieszkaniec naszego kraju. Jest jednak wci wiele obszarw, do ktrych to medium nie dociera lub koszt podcze - nia i dostp do Sieci s nadal bardzo drogie. Niech do reklamy internetowej Stale wyskakujce okienka, tzw. pop - upy, czyli reklamy, ktre blokuj na jaki czas przegldark lub zasaniaj nagle cae okno komputera, znak x, za po - moc ktrego moemy zamkn okien - ko dopiero po upywie kilkudziesiciu sekund lub (co gorsza) uciekajcy przed kursorem myszy krzyyk wszystkie te reklamy, na ktre my uytkownicy Internetu, nie mamy wpywu, drani 1 Kreacje rich media, dostp online: reklama. onet. pl/kreacje-rich-media,476,0,produkt. html data dostpu: 3 stycznia 2012 r. godz. 18.04. Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet cykle 1/12 69 i irytuj w dwojnasb. Uytkownicy s nastawieni na jak najszybsze ich zamknicie, dlatego instaluj nawet specjalne pluginy (wtyczki), ktre blokuj wywietlanie reklam w prze - gldarce. Z raportu przygotowanego przez serwis Gazeta. pl wynika, e okoo 60 respondentw w wieku powyej 35 lat uwaa, e reklamy w Sieci s pomocne wtedy, gdy oni sami poszu - kuj konkretnej informacji. Moe w tym wanie tkwi klucz do skutecznoci reklamy: eby pozwoli uytkownikowi zainteresowa si ni, a nie zaskakiwa i atakowa go Nieufno w stosunku do Internetu Kiedy robimy zakupy w tradycyjnym sklepie lub dokonujemy transakcji w tradycyjnym banku, po drugiej stronie lady zawsze stoi czowiek. W wirtualnej rzeczywistoci czsto komunikujemy si z automatem lub odbiorca naszych wiadomoci jest na tyle abstrakcyjny, e ciko mu zaufa. Wci mamy wiele przypadkw nieuczciwych sprzedawcw, prb wyu - dzenia poufnych informacji osobistych (z ang. phishing), wama do kont pocztowych lub bankowych, prb nie - legalnego rozpowszechniania filmw czy innych utworw objtych prawami autorskimi. Internet, w nie mniejszym stopniu ni wiat realny, dotknity jest problemem przestpczoci, co moe negatywnie wpywa na jego odbir. ZANIM ZACZNIESZ Zanim zaczniesz planowa kampani w Internecie, odpowiedz sobie na kilka pyta. A) Analiza briefu 1) Jakie s cele kampanii Kiedy zdefiniujesz ju cele biznesowe i marketingowe kampanii, bdziesz mg postawi przed sob cele medio - we, a take zdecydowa czy kampania powinna by oparta o taktyk wysokie - go zasigu czy wysokiej czstotliwoci. 2) Jaki jest planowany budet na kampani Jak w przypadku kadego medium od budetu wiele zaley. Im wikszy on jest, tym wicej jest moliwych kreacji jednej reklamy, wicej dostpnych formatw, witryn, w ktrych reklama bdzie emitowana, a take wicej od - son. Czasem jednak budet nie pozwa - la na taki rozmach i wwczas trzeba szuka alternatywnych, taszych form reklamy. 3) Jaki udzia w media miksie ma Internet Inaczej zaplanujesz kampani, wiedzc, e Internet jest jedynym lub gwnym kanaem komunikacji przewidzianym w kampanii, a inaczej wtedy, kiedy potraktujesz go jako medium wspiera - jce Twoje dziaania. Jeli traktujemy Internet jako gwny lub jedyny kana komunikacji, mamy do skonsumowania pokan cz budetu przeznaczo - nego na realizacj kampanii. Wikszy budet oznacza wiksze moliwoci. 4) Jaka jest grupa docelowa, do ktrej zamierzasz dotrze Internet umoliwia dosy precyzyj - ne dotarcie do grupy docelowej pod ktem zarwno demograficznym, jak i psychograficznym. Dopacajc do targetowania, masz pewno, e Twoja reklama nie trafi w prni to znaczy do osb, ktre nie s w Twoim targecie. Znajc grup docelow, bdziesz mg wybra odpowiednie witryny i kanay tematyczne dla swojej kampanii. B) Wybr witryn czy dana strona WWW jest odpowiednia Kiedy mamy ju wybrane formaty reklamowe, moemy zastanowi si nad tym, jakie portale bd dla nich odpowiednie. Musimy cay czas pa - mita o dopasowaniu kontekstowym, grupie docelowej oraz kosztach z tym zwizanych. Przy wyborze witryn powinnimy w zalenoci od indywidualnych potrzeb kampanii kierowa si nast - pujcymi kryteriami: demografi odwiedzajcych, kontentem portalu/strony, liczb odson dokonanych w wybra - nym przedziale czasu, liczb unikalnych uytkownikw w wybranym przedziale czasu, czstotliwoci uaktualniania treci na stronie, liczb reklam umieszczonych na stronie, moliwymi oferowanymi formatami, moliwociami targetowania, dostpnoci pakietw zasigowych, moliwoci cappingu, moliwoci emisji run-on-site. JAK ROZLICZY KAMPANI INTERNETOW Nie ma jednego, oglnie przyjtego standardu rozliczania kampanii online. W zalenoci od dostawcy takiej usugi moemy umwi si na jeden z poni - szych modeli rozliczenia kampanii. CPM (z ang. cost per mille, okrelany take jako CPT cost per thousand) jest to koszt dotarcia reklamy internetowej do tysica odbiorcw. CPM oblicza - ny jest na podstawie liczby odson witryny internetowej, inaczej jest to koszt wygenerowania 1000 kontaktw z reklam. W modelu tym nie s brane pod uwag kliknicia w reklam, wykonane przez uytkownika akcje, czas emisji czy wy - generowany zysk (ROI - z ang. return of investment). Model CPM jest wyko - rzystywany gwnie do prowadzenia kampanii brandingowych lub wize - runkowych. Jest to najpowszechniej stosowana forma zapaty za reklam w Sieci. FF (z ang. flat fee) to opata uisz - czana z gry za okrelony czas emisji reklamy, na przykad na dzie, tydzie czy miesic na wybranej powierzchni. Kiedy decydujemy si na rozliczenie metod flat fee, moemy opiera si jedynie na historycznych danych statystycznych. Nie jestemy bowiem w stanie oszacowa, ile tak naprawd odson czy klikni kupujemy. Metoda ta jest popularna podczas prowadzenia kampanii sponsoringowych. CPC (z ang. cost per click) to koszt pojedynczego kliknicia w reklam ob - liczany jako stosunek liczby klikni do kosztw emisji reklamy. W tym modelu reklamodawca paci tylko i wycznie za kliknicie uytkownika w reklam, a co za tym idzie za przekierowanie go na jego stron internetow. Taki model rozliczenia moe by stosowany przed kampani lub po jej zakoczeniu. Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet cykle 1/1270 CPA (z ang. cost per action) to koszt wykonanej akcji, np. zaoenia konta, zakupu produktu, wzicia udziau w ankiecie, wypenienia formularza z danymi osobowymi. W tym modelu reklamodawca paci tylko za wybrane, wykonane przez uytkownika akcje. Jest to coraz popularniejszy sposb rozliczenia kampanii ze wzgldu na to, e reklamodawcy nie chc paci za pu - ste kliknicia w swoj reklam. CPU (cost per user) to opata za dotar - cie reklamy do z gry okrelonej liczby Internautw. Zalet tej metody jest moliwo zaoenia ju na pocztku, jaki zasig bdzie miaa kampania. JAK OCENI SKUTECZNO KAMPANII INTERNETOWEJ Najbardziej miarodajnej oceny skutecz - noci kampanii dokonujemy poprzez analiz trzech wspczynnikw: wsp - czynnika klikalnoci (CTR) w poczeniu ze wspczynnikiem konwersji (CR) oraz wspczynnikiem zwrotu z inwestycji (ROI). CR (z ang. coversion ratio) wska - nik okrelajcy procent internautw, ktrzy pod wpywem reklamy wykonali okrelon akcj: CR liczba internautw, ktrzy wyko - nali dan akcj/liczba odson reklamy. CTR (z ang. click through ratio) wsp - czynnik klikalnoci. Okrela procent Internautw, ktrzy kliknli w reklam: CTR liczba klikni w reklam/liczba wywietle reklamy. ROI (z ang. return of investment) wskanik zwrotu z inwestycji, uywany do zmierzenia rentownoci reklamy. Czsto uywany jest do porwnania rnych formatw i kampanii reklamo - wych w celu wybrania tych, ktre przy - nosz najwiksze korzyci biznesowe: ROI (przychd-koszt)/koszt100. PV (z ang. page view) liczba odson strony internetowej. Nie zawsze jest ona rwna liczbie wywietle reklamy, poniewa moe zdarzy si, Reklama graficzna wywietlana nad treci strony WWW rdo: reklama. onet. pl/nad-trescia,8,kategoriaproduktow. html cykle 1/12 71 Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet Reklama graficzna banerowa rdo: reklama. onet. pl/banerowe,6,kategoriaproduktow. html cykle 1/1272 e uytkownik zamknie okno przegldarki, zanim reklama wywietli si w caoci. JAKIE S FORMATY REKLAMY INTERNETOWEJ Reklama graficzna jest naj - popularniejsz form promo - cji w Sieci. Zapewnia szeroki wybr formatw, a take szereg dodatkowych funkcji, jakimi mona wzbogaci przekaz, takich jak anima - cje, dwiki, gry, wideo czy rnego rodzaju formularze. Jeli chcesz dowiedzie si, jakimi formatami dyspo - nuje dany serwis, najlepiej skontaktuj si z jego dziaem reklamy lub odwied sekcj Reklama znajdujc si na jego stronie. Obok kampanii opartych na najbardziej popularnych ba - nerach ciko nie wspomnie o innych dostpnych formach aktywnoci reklamowej w In - ternecie. Poniej najwaniej - sze z nich. Web marketing promocja towarw i usug z wykorzy - staniem stron internetowych oraz wsparciem takich narzdzi, jak: programy lojalnociowe, newslettery, mini sitey, blogi czy sklepy internetowe. E-mail marketing polega na wysyaniu do uytkowni - kw wiadomoci elektronicz - nych w postaci tekstowej, html lub rich media. Marketing w wyszu - kiwarkach inaczej linki sponsorowane, czyli tekstowa reklama wywiet - lana w wyszukiwarkach nad organicznymi wynikami wyszukiwania danego sowa lub frazy. Social media marketing wszelkie formy aktywnoci reklamowej w portalach spo - ecznociowych, polegajce na budowaniu spoecznoci wok marki, m. in. tworzenie Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet profilw firmowych, kampanii reklamowych, prowadzenie konkursw. Advergaming internetowe gry reklamowe, ktrych celem jest dotarcie do grupy docelowej poprzez rozrywk. Gra jest cile powizana z reklamowanym produktem, mona nawet powiedzie, e produkt jest czsto bohaterem gry. W Polsce advergaming dopiero zaczyna si rozwija. Buzz marketing marketing szeptany, dla ktrego Internet jest doskonaym kanaem rozprzestrzeniania si informacji. Polega na wywoaniu szumu wok marki czy produktu przy uyciu relatywnie niedrogich rodkw przekazu. Portale spoecznociowe sprzyjaj tej formie komunikacji. Mobile marketing reklama umieszczona w serwisach oraz aplikacjach przystosowanych do ich obsugi przez urzdzenia mobilne, takie jak tablety czy smartfony. Marketing afiliacyjny polega na tym, e reklamodawca paci swoim partnerom za wygenerowany przez nich efekt, np. kliknicie przez uytkownikw w reklam lub zakup produktw, wypenienie przez nich formularza online itp. Rol partnerw jest sprowadzenie uytkownikw na stron reklamodawcy. PRZYSZO REKLAMY W INTERNECIE Nowe wyzwania stawiaj reklamodawcom przede wszystkim nowe technologie. Internet jako najbardziej nowoczesne medium podnosi poprzeczk najwyej. To, co tak dobrze znane staje si nudne i mao interesujce. Konsumenta trze - ba zaskoczy, powali na kolana. Trzeba dotrze z mark wszdzie tam, gdzie dociera nasz klient trzeba by z nim w ruchu. Dlatego te wiodcym trendem w 2012 roku bd urzdzenia mobilne i wszystko to, co si z tym wie, czyli aplikacje oraz gry mobilne. Marka w ruchu, czyli marketing mobilny Nadszed czas ery mobilnej. Konsumenci zaczynaj wyko - rzystywa urzdzenia mobilne do poszukiwania informacji, przegldania portali spoecznociowych, robienia zakupw oraz w celach rozrywkowych. Robi to wszystko co do tej pory, korzystajc z Internetu w komputerze. Dynamiczne strony internetowe i aplikacje mobilne automatycznie dopa - sowuj si do rozdzielczoci ekranu telefonu komrkowego, zapewniajc komfort odbioru informacji. Internet mobilny to Internet bez kabli i bez ogranicze w drodze, w domu, w pracy zawsze moemy by online, za - wsze w kontakcie z innymi ludmi. Wedug analitykw firmy Gartner na przeomie 2013 i 2014 roku liczba uytkownikw mobilnego Internetu zrwna si z liczb uytkownikw sieci stacjonarnej. Przyczyni si do tego rozwj telefonii komrkowej 3G, serwisw spoecznociowych, technologii wideo, VoIP (telefonii internetowej) oraz urzdze mobilnych. Poprzeczk na rynku podnosi m. in. Maçã. cykle Reklama Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet Wicej reklam w aplikacjach Reklamodawcy, chcc wyj naprzeciw konsumentom, zaczn w jeszcze wikszym stopniu pojawia si nie tylko w tradycyjnych, oglnodostpnych w sieci portalach i na platformach spoecznociowych, ale rwnie w rnych aplikacjach, ktrych popularno stale ronie. Oznacza to, e paszczyzna komunikacji online bdzie rozdrobniona, a prowadzenie dziaa marketingowych zacznie wymaga wikszego nakadu pracy ze strony reklamodawcw: zarwno pod ktem przygotowania aplikacji pod rne platformy, jak i ledzenia przebiegu kampanii. Lepszy bdzie natomiast efekt reklamowy wiksza interakcja z konsumentami oraz skuteczniejsze dotarcie do grupy docelowej. Video advertising Reklamodawcy zaczn przenosi cz swoich budetw z telewizji do Sieci. Wideo wywietlane na portalach oraz powszechne w telewizji reklamy przed kolejnym odcinkiem serialu emitowanym online stanowi atrakcyjn form przekazu, ktra powoli zacznie wypiera tradycyjne banery. Liderem pozostan reklamy w wyszukiwarkach, jednak warto zauway, e dynamika ich wzrostu jest prawie dwukrotnie nisza ni wzrost reklamy wideo. Rwnie marketing wirusowy w postaci filmw wideo za - czyna odgrywa wan rol w planowaniu kampanii w Sieci. Do tej pory opcjonalny, teraz zaczyna stawa si kluczowym elementem rozbawienia, zachwycenia czy zaintrygowania odbiorcw, ktrzy chtnie dziel si takimi filmami ze znajo - mymi, zapewniajc danej marce darmowe emisje jej reklamy. Doceniono potencja tej formy przekazu rwnie ze wzgldu na stworzone midzy innymi przez Millward Brown moliwo - ci jego pomiaru i monitorowania. Marka w social media Nic nie wskazuje na to, eby konkurencyjny dla Facebooka Google mia mu w jakimkolwiek stopniu zagraa. Std Facebook nadal bdzie cieszy si mianem najwikszego portalu spoecznociowego na wiecie i to w nim marki bd pojawia si najczciej. Jednak by coraz lepiej dociera do konsumentw i dostarcza im coraz bardziej spersonalizowa - nej oferty, marki wejd rwnie w niszowe sieci spoeczno - ciowe, na ktrych konsumenci rejestruj si przede wszyst - kim ze wzgldu na swoje zainteresowania. Capping to ograniczenie liczby odson reklamy dla poje - dynczego uytkownika. Dziki temu moemy sprawi, e reklama zostanie zapamitana, a jednoczenie nie zacznie irytowa. Pakiet emisji zakup okrelonej liczby emisji w losowo wybranych sekcjach lub podstronach serwisu. Szczeglnie polecany podczas kampanii zasigowych. RON (z ang. run on network) emisja reklamy w obr - bie wszystkich witryn zrzeszonych w jednej sieci rekla - mowej. Kampanie typu RON rekomendowane s podczas taktyki wysokozasigowej. ROS (z ang. run on site) emisja reklamy w obrbie caej witryny (na losowo wybranych stronach). Sekcja tematycznie wydzielona cz serwisu inter - netowego, np. sekcja Kobieta w portalu Onet. pl. Emisja reklamy w wybranych sekcjach zawa grup docelo - w, uatwiajc dotarcie do targetu. Ponadto umoliwia wywietlenie reklamy kontekstowo dopasowanej do tematyki wybranej sekcji. Spotlight tak zwana czujka. Pozwala na powizanie aktywnoci internauty z reklam, ktr obejrza lub w kt - r klikn w cigu 30 dni od ostatniego kontaktu z ni. Unikalny uytkownik (UU) tym terminem okrelamy liczb pojedynczych osb, ktre odwiedziy dan stron internetow. Liczba ta jest okrelana za pomoc tzw. ciasteczek (ang. cookies). Nie jest to jednak rzeczywista liczba internautw ogldajcych dan stron WWW, po - niewa uytkownicy mog usun ciasteczka ze swoich komputerw, korzysta z komputerw o rnych IP lub kilka osb moe korzysta z jednego komputera. Sownik: 1. Reklama internetowa, Agnieszka Leniewska, Gliwice 2006. 2. Inbound Marketing. Daj si pozna w Google, serwisach spoecznociowych i na blogu, Brian Halligan, Dharmesh Shah, Gliwice 2010. 3. Reklama w wyszukiwarkach internetowych. Jak planowa i prowadzi kampani, Kevin Lee, Catherine Seda, Gliwice 2010. 4. Digital Predictions for 2012, Agencja Millward Brown, dostp online: contagiousmagazine/2011/12/digital predictionsfor2012.php data dostpu: 18 grudnia 2011 r. godz. 21.36. Warto doczyta: jakie s wady i zalety prasy, jakie s gwne wskaniki i pojcia zwizane z kam - pani prasow, jakie s formaty reklamy prasowej, jaka jest przyszo prasy. Z czci 4. artykuu dowiesz si: Karolina Jarocka niezaleny specjalista ds. mediw i reklamy e-mail: karolina. jarockagmail cykle 1/1274 Planowanie kampanii i wskaniki mediowe Cz 3. Internet Badania marketingowe Cz 1. Badania jakociowe online przyszo czy moda Katarzyna Pays, Magorzata Pays Rynek jest dynamiczny i podlega cigym zmianom. Dlatego te trzeba go nieustannie monitorowa, aby reagowa na pojawiajce si potrzeby szybko i odpowiednio do sytuacji. A badania dotyczce tego zapotrzebowania powinny by rwnie byskawiczne i co wane tanie. w ktr stron ewoluuj badania, jak szybko mona zbada rynek, czy warto pyta jak, czy badania s przydatne wycznie firmom dysponujcym duym budetem. Z artykuu dowiesz si m. in. Po 20 latach dziaania w gospodarce rynkowej najwyszy czas wzi sobie do serca, e to przedsibiorcy/inwestorzy musz by elastyczni wobec oczekiwa rynku. Jest to kluczowa kwestia, ktra determi - nuje rodzaj i specyfik dobieranych narzdzi badawczych. Wydaje si to tym bardziej aktualne w dobie kryzysu, gdy budety na badania malej, co powoduje coraz czstsze wybieranie bada przeprowadzanych online kosz - tem bada tradycyjnych. Wybr narzdzi online wynika take ze specyfiki dzisiejszego ycia, ktre w duej mierze toczy si wanie w przestrzeni internetowej. cykle 1/12 75 Reklama Badania marketingowe Cz 1. Badania jakociowe online przyszo czy moda cykle Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. cykleBadania marketingowe Cz 1. Badania jakociowe online przyszo czy moda 1/12 77 Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. cykle 1/1278 Badania marketingowe Cz 1. Badania jakociowe online przyszo czy moda Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak zniszczy firm w Internecie czy czarny PR w Sieci jest bezkarny Monika Brzozowska Ostatnio coraz czciej na wokandzie sdowej lduj sprawy dotyczce pomawiania czy te zniewaania w Sieci. Czsto takie dziaania s podejmowane przez firmy konkurujce ze sob w wiecie wirtualnym. Pojawiaj si wpisy na forach, w portalach spoecznociowych, pojawiaj si rwnie faszywe profile lub nawet strony internetowe, na ktrych przedstawia si niekorzystne informacje o konkurencie. Internet zapewnia anonimowo, ale czy rwnie bezkarno Aby omwi kwestie zwizane z pomwieniami czy zniewaaniami w Sieci, naley wyjani, czym owe przestpstwa s. Przestpstwo pomwienia (art. 212. Kodeksu karnego) to mwic najkrcej stwierdzanie nieprawdy, czyli pomawianie innej osoby, grupy osb czy te firmy, instytucji o takie postpowanie lub waciwoci, ktre (po)prawnie 1/12 79 1/1280 Jak zniszczy firm w Internecie czy czarny PR w Sieci jest bezkarny(po)prawnie Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Jak zniszczy firm w Internecie czy czarny PR w Sieci jest bezkarny (po)prawnie Reklama Artyku dostpny tylko w wersji drukowanej. Aby uzyska dostp do tego i innych artykuw eksperckich kliknij i zamw prenumerat na marketerplus. pl. Dorota Korczyk Reklama nie chce ju uchodzi za reklam Ksika: Product placement jako skuteczne narzdzie komunikacji marketingowej Autorzy: Robert Niczewski, Jakub Potrzebowski Miejsce i rok wydania: Warszawa 2011 Wydawca: AGORA SA Stron: 128 recenzja W telewizji przed emisj progra-mw coraz czciej pojawia si pomaraczowy pasek u dou ekranu: AUDYCJA ZAWIERA LOKOWANIE PRODUKTU. Co to waciwie znaczy i dlaczego si tam znalazo Lokowanie produktu (z ang. product placement) polega na wiadomym umieszczaniu towarw, jak i usug w audycjach w celach promocyjnych, np. kubek z logo marki konkretnej kawy w rkach prowadzcego program niadaniowy czy zachwalany w rozmowie komputer. Unijna dyrektywa zobowizuje nadawcw do oznakowa - nia takich audycji w okrelony sposb. W kocu, bo w 2011 roku doczekalimy si uregulowa prawnych w tej sprawie i zacza w Polsce obowizywa noweli - zacja ustawy medialnej. Zjawisko to jest godne uwagi nie tylko z powodu drzemi - cego potencjau wpyww zwizanych z t form promocji, ale rwnie dlatego, poniewa jest to nowy kana komunikacji (ktrego popularno wzrasta) i moe by jednym z perspektywicznie bardziej skutecznych instrumentw do budowa - nia wizerunku marki oraz jej tosamoci. Dlatego te ksika Product placement jako skuteczne narzdzie komunikacji marketingowej nie tylko poszerza nasze horyzonty wiedzy z zakresu marketingu, ale rwnie pozwala lepiej zrozumie otaczajc nas rzeczywisto medialn. Termin product placement robi furo - r szczeglnie w czasach, w ktrych odnotowuje si spadek skutecznoci tradycyjnej reklamy. Jest on swoistym wybawieniem i alternatyw dla markete - rw, ktrzy desperacko zabiegaj o uwag konsumenta. Sprytny odbiorca doskonale wie, jak omin klasyczne bloki reklamo - we. W nagranych filmach je po prostu przewija, a podczas ich ogldania na ywo wychodzi z pokoju, w ktrym znajduje si telewizor, do kuchni, by zrobi sobie herbat. Jeeli jednak dziaania promocyj - ne wykraczaj poza pasmo reklam i staj si fragmentem filmu lub serialu, nie jest ju to takie proste. Odbiorca nie przeczy ulubionego tasiemca, gdy zobaczy, e jego bohater smaruje tosty kremem czekolado - wym, ktrego nazwa zaczyna si na liter n. Co wicej, bdzie tak zaangaowany w fabu, e z pewnoci odbierze ten przekaz zupenie niepostrzeenie. Popularyzacja product placementu dosko - nale wpisuje si we wspczesne zjawisko hiperkonsumpcji dzi, kiedy osigamy ekstremum konsumeryzmu. Musimy si pogodzi z tym, e reklama staje si wszechobecna i oddziauje na ludzi przez ca dob. Metod kameleona przenika y - cie codzienne w rnych jego sferach, np. za pomoc produkcji filmowych, stajc si znaczcym elementem ich fabuy. Zaciera 1/1282 si granica midzy tym, co jest przeka - zem reklamowym, a tym, co przekazem reklamowym nie jest. Reklama nie chce ju uchodzi za reklam. Obecne dziaa - nia promocyjne przybieraj najrniejsze formy, zmieniaj si te kanay dotarcia do grupy docelowej. Klienta do zakupu nie namawia ju tylko billboard czy spot w telewizji, ale do produktu przekonuje trendsetter zatopiony w kontekcie, okrelonej fabule. Tym liderem opinii i nowoci moe by kady: od rapera, ktry bdzie piewa o luksusowej marce samochodu (product placement w piosenkach), po celebryt, ktry bdzie nosi zegarek znanej marki rwnie poza planem filmowym (tzw. celebrity product placement). Niezalenie od tego, czy to akceptujemy, lokowanie produktu jest nieuniknione. Pojawiajce si w tekstach kultury marki i firmy urealniaj przekaz i sprawiaj, e obraz wykreowany przez producentw filmowych jest wiarygodny i odzwierciedla rzeczywisto. Musimy by wiadomi, e tworzenie zupenie fikcyjnych marek w celu uniknicia uycia product placementu wyglda sztucznie. Dobrym przykadem jest nazwa face cream uyta w serialu Klan. Firma ta naley do brany kosmetycznej i jest pro - wadzona przez serialow Beat Boreck. Logo marki, jak i jej nazwa z niczym si nie kojarz i wygldaj w filmie nienatu - ralnie. wiat realny jest wiatem marek i nie da si tego zmieni, a tym bardziej omin w produkcjach filmowych. Ksika Niczewskiego i Potrzebowskie - go opisuje mechanizmy oddziaywania product placementu w szerokim zakresie i nie pomija zjawiska lokowania pro - duktw w ksikach, teatrze czy prasie. W porwnaniu z innymi pozycjami wicej miejsca powica si w niej badaniu rezultatw, pomiarowi skutecznoci i efek - tywnoci (wskanik ROI) stosowania opisywanego narz - dzia. Pozycja ta jest doskonaym wypenieniem luki w literatu - rze branowej na rynku polskim z zakresu lokowania produktu. Ksika Product placement. Niekonwencjonalny sposb promocji wydana w 2003 roku przez Adama Czarneckiego bya pierwszym i dobrym kompendium wiedzy, ale ulego ono ju dezaktualizacji. Mechanizmy pozostay niezmienne, ale takie nowe noniki jak gry komputerowe (zjawisko adverrgames) oraz dynamiczny rozwj form lokowania wymagao nowego spojrzenia na to narzdzie w kontekcie komunikacji marketingowej. Autorzy w swoich konkluzjach uwzgldniaj wspczesne realia zarwno wiata mediw, jak i z zakresu ustawodawstwa. Od razu solennie zapewniam, e robi to finezyjnie, bo ksik czyta si sprawnie i wawo. Lektura pozostawia jednak maleki niedosyt. jak bowiem pokazuje rynek amerykaski, product placement to prawdziwe eldorado dla kreatywnych. Analiza odmian product placement tak sabo u nas znanych jak reverse product placement (odwrcone lokowanie) czy product displacement (celowe wyklucze - nie logo) pokazuje, e jest to idealny spo - sb na wyrafinowan form komunikacji marketingowej. Tym bardziej e polskie sposoby lokowania produktu wci s bez wdziku i bardzo toporne. Produk - tami zapycha si komedie romantyczne, ktre zamieniaj si w niekoczcy seans reklamowy, mimo e elazn i naczeln zasad tej sztuki jest umiar i dostosowa - nie produktu do kontekstu. Mam nadziej, e ksika ta sprowokuje niektrych z nas do poszukiwania subtelniejszych form reklamy, mniej oczywistych i bar - dziej zaskakujcych odbiorcw. Reklama nie chce ju uchodzi za reklam recenzja Dorota Korczyk samodzielny konsultant ds. PR i marketingu internetowego e-mail: dorota. korczykgmail 1/12 83 1/1284 wietne pomysy. Jak je skutecznie prezentowa i broni ich przed destrukcyjn krytyk Autorzy: John P. Kotter, Lorne A. Whitehead ksiki Jestem na TAK Masz dobry pomys Uatwiajcy ludziom ycie, podnoszcy dochody Twojej firmy, taki, ktry zmieni oblicze wiata A moe po prostu wymy - lie ma innowacj, ktra znajdzie zastosowanie w zaciszu Twojego wasnego domu Gratulacje Tyle e teraz przed Tob nieatwe zadanie doskonale przygotowa, przedstawi i przede wszystkim OBRONI swj wyjtkowy pomys Jeli chcesz, aby Twoja idea nie zatrzymaa si na umysowej blokadzie rozmwcw, jeli marzysz o tym, by ludzie mieli szans z niej skorzysta, uyj metody proponowanej w tej ksice. Jest ona rzadko stosowana lub te rzadko stosowana waciwie, dlatego masz pewno, e Twoi oponenci nie bd mieli gotowych recept na jej obalenie. Metoda, o ktrej mowa, nie wymaga ani niezwykych umiejtnoci krasomwczych, ani te wyjtkowej charyzmy. Doskonale sprawdza si za to w ogniu walki, pozwalajc jednoczenie okaza szacunek oponentom oraz formuowa jasne i rozsdne odpowiedzi, osaniajce dobry pomys przed ostrza - em. Metoda zaproponowana przez autorw pozwala na jeszcze wicej umoliwi Ci wykorzystanie ataku do wasnych celw, gdy przecigniesz na swoj stron niezdecydowanych. Przygotuj si na wszystkie typowe i irytujce ataki stosowane przez ludzi wok Ciebie. Odpowiadaj na kady atak w sposb prosty, jasny, zdroworozsdkowy i dosadny. Poznaj przykady prawdziwych sytuacji, pre - zentujce dziaanie tej metody w praktyce. Sprawd, jak mona zastosowa t metod do wprowadzania zmian na wielk skal. Ksik zamwisz w ksigarni onepress. pl GRYWALIZACJA. Jak zastosowa reguy gier w dziaaniach marketingowych Autor: Pawe Tkaczyk Przenie swoje dziaania marketingowe na wyszy poziom (gry) Wyobra sobie, e jedziesz samochodem. Wyobra sobie, e Twoim za - daniem jest przejechanie z punktu A do punktu B i zuycie przy tym jak najmniejszej iloci paliwa. Wyobra sobie, e do osignicia tego celu mo - tywuje Ci Twj wasny samochd. Mylisz, e takie rzeczy s moliwe do osigniecia tylko w grach komputerowych I tak, i nie zasady rodem z takich gier maj w swoich autach rwnie realne koncerny Ford i Hon - da. Korzystaj z nich take m. in. Microsoft czy Starbucks. Grywalizacja to przyszo marketingu, ale przyszo, ktra zblia si wielkimi krokami. Harvard Business Review uzna j za jeden z wiodcych trendw mar - ketingowych drugiej dekady XXI wieku. Teori wykorzystania mechaniki gier do celw biznesowych wiat marketingu powita w roku 2009 dziki badaniom prof. Byrona Reevesa z Uniwersytetu Stanforda i jego kolegi J. Leightona Reada, zaoycieli firmy badawczej Seriosity. W Polsce wyzwanie to podj Pawe Tkaczyk. Dziki jego ksice poznasz temat grywalizacji poziom po poziomie od teorii gier, poprzez obowizujce w nich zasady i towarzyszce im historie, a po zastosowania powi - zanych z nimi zjawisk, takich jak choby social graph, w rzeczywistym wiecie. Autor dostarczy Ci narzdzi, dziki ktrym bdziesz w stanie stworzy swoj wasn marketingow gr. Co wicej, skonisz ludzi do tego, by zechcieli w ni graKsik zamwisz w ksigarni onepress. pl Reklama ksiki wiee podejcie do e-mail marketingu Autor: Pawe Sala Jak zmieni 1 zotwk w 3796 z. i nie tylko. E-mail marketing to jedna z najbardziej efektywnych form (jeli nie najefektywniejsza) marketingu w Internecie. By moe nie jest ona tak sexy i trendy jak Facebook czy Twitter, ale trzeba przyzna, e naprawd dziaa. Jak podaje Direct Marketing Association, zainwestowanie 1 zotwki w e-mail marketing daje zwrot na poziomie 43 z - to tak zwany wska - nik ROI (Return On Investment). Biorc pod uwag przykady kampanii realizowanych przez firm FreshMail dla swoich klientw, ROI z dziaa e-mail marketingowych moe wynie nawet 3796 z. Z ksiki tej dowiesz si m. in. Czym jest e-mail marketing i jak go wykorzysta w swojej firmie Jak efektywnie tworzy oraz zarzdza list subskryben - tw Jak przygotowa skuteczny mailing, czyli gar ciekawych i przydatnych informacji o kreacji, treci, temacie i nadawcy. Kiedy i jak czsto warto prowadzi dziaania e-mail marke - tingowe Jak umiejtnie wykorzysta raporty z wysyek Jak wyglday kampanie, ktre odniosy sukces Ksik kupisz w serwisach: literia. pl labotiga. pl aksiazka. pl stereo. pl mareno. pl freshmail. pl/ksiazka Reklam a felieton Miry Krzycin Reklamowe reminiscencje po witecznym barszczu W atmosferze witecznej tolerancji i zgody mona si byo rwnie zabawia, wyszukujc najbardziej dziwacznych reklamowych asocjacji witecznych (np. opon samochodowych pod choink i medykamentw na lepsz pami). Trzeba jednak z wyrozumiaoci pamita, e grudzie to miesic wzmoonych zakupw i tradycyjnie wrczanych prezentw. A zatem niw marketingowo-sprze - daowych niemal w kadej brany, nie tylko w FMCG. Koniec roku to czas podsumowa. Pokusiam si i ja o may ranking audiowizualnych dziaa reklamowych, przyznajc wasne zwyciskie tytuy. Honorowy tytu lidera w kategorii Cita riposta W tym roku Biedronka znw przemwia do nas gosem witecznych klusek z makiem i uszek skaczcych na gwk do barszczu (ty, jak ju co chlapniesz). Od czasu nie - chlubnej afery zwizanej z amaniem praw pracowniczych za pomoc dowcipnych reklam telewizyjnych skutecznie pracuje ona nad odbudow swojego wizerunku. Od kilku lat produkty z Biedronki polecaj si do spoycia ostrym jak brzytwa jzykiem copywriterw z Publicisu, a kreacje tej agencji obsugujcej Jeronimo Martins w Polsce byy ju nagradzane i zyskay uznanie zarwno w brany, jak i wrd konsumentw. Konsekwentnie wykorzystywany pomys po - lisemii figuratywnej czyli wieloznacznych zabaw sownych opartych na znaczeniu idiomatycznym (lub metaforycznym) i dosownym zbudowa niema rzesz wiernych fanw tej marki. Podobnie jak np. marce ubr (chyba wszyscy znaj mistrzowskie slogany w stylu ubry czekaj na polanie autorstwa agencji PZL). Jest to najlepszy dowd na to, jak za pomoc byskotliwych reklam opartych na zabawach jzyko - wych mona sukcesywnie powiksza udzia marki w rynku czy jak w przypadku Biedronki odbudowywa zszargan reputacj. Tego rodzaju zabiegi sowne maj t zalet, e na jaki czas wchodz do sownika i powtarzane z ust do ust wzmacniaj przekaz reklamowy. Nie ma chyba Polaka, ktry nie znaby hase: Pierogi, czy pierogi mnie sysz Ruchy, kluchy, leniwe albo: A mnie skd zna chiski, aa Przecie ja z Zamocia pochodz czy historii ananasa, co z puszki wyszed, a siedzia, bo podobno mietan ubi, czym dopro - wadzi galaret do stanu roztrzsienia. Honorowy tytu lidera w kategorii wita na bank Skd wzi fundusze na wita, wiedz najlepiej kredyto - dawcy. Banki nie zmarnoway swojej szansy na pojawienie si w blokach witecznych reklam. BZ WBK doradza, jak zmieni swj wiat na lepszy. Antonio Banderas yczy wszystkiego najlepszego i poleca kredyt gotwkowy z pre - zentem w postaci 100 z. Z upowanienia SKOK zoy nam yczenia ojciec Mateusz stojcy w smokingu pod choink. W imieniu PKO BP Mikoaja kusi jako przeronita Mini Ratka i American Dreamer w jednym Szymon Majewski. Za to dru - yna Aliora w rowych nausznikach i czarnych melonikach zapiewaa: korzystajcie z drobnych rat, teraz moe kady podczas nastrojowego jarmarku boonarodzeniowego. Swoj drog w aliorowy jarmark by jedynym miejscem, gdzie mona byo zobaczy biay puch. Zatem za nieg i mnstwo tak zwanego Xmas spirit liderem bankowych wit zosta Alior. Honorowy tytu lidera w kategorii Posta o, przepra - szam polee Tescowy Heniu, jak si okazao, w tym roku wiedzia, kiedy s wita (Syszaem co o grudniu) i potrafi jednym kichniciem rozplanowa miejsca dla czonkw rodziny przy witecznym stole. Na szczcie niczego tym razem nie wydulda. W tej kategorii zwyciaj jednak Serce i Rozum z kampanii TePsy. W wita brand heroes Telekomunikacji Polskiej bawi - y nas brawurowym wystpem w rytmie Susanny i w stylu italo disco lat 70. ubiegego wieku. Byy wic szklane schody, Zamknlimy kolejny rok 2011, pod koniec w kadej niemal reklamie tradycyjnie okraszony Mikoajami i choinkowymi atrybutami. Na szczcie w tym roku obyo si bez kontrowersyjnych koldawa i obraania czyichkolwiek uczu: kobiet, policjantw czy ludzi o odmiennym wyznaniu i kolorze skry. Ze wzgldu na prezenty w 2011 roku opacao si by klientem: a) sieci T-Mobile, bo mona byo posucha Mariah Carey, b) Orange, bo dostawao si mnstwo miejsca na prezenty pod choink oraz c) Plusa, bo po lasach i zarolach ukazyway si ludziom nieopanowane dze (czytaj: Nokie). 1/1288 wodotryski, lustrzane kule, biay garnitur oraz potne afro Serca. Rozum wystpi w nieco bardziej stonowanej stylistyce Albano Carrisi. Roznegliowane tancerki w srebr - nych perukach, brokat i wiata reflektorw dopeniy caoci. Spot ilustruje przebj roku, jakim jest pakiet HD Funpack, za pomoc subtelnej gry sw, bo przebj mona rozumie dwojako: jako utwr muzyczny lub metaforycznie jako najlepsz ofert. Dodatkowo powiedzenie: mam piloto, mam laptopo ma szans na duej wpisa si do codziennego jzyka, szczeglnie zdystansowanych i potraficych mia si z samych siebie tzw. krlw pilota. Honorowy tytu w kategorii Podaruj zdrowie, czyli kicz choinkowy Reklama Zdrovitalu miaa szans spodoba si chyba tylko tym, ktrzy jej nie widzieli. Po pierwsze, sam pomys obda - rowywania bliskich medykamentami na wzmocnienie orga - nizmu i popraw pamici jest chyba rwnie perfidny co wr - czanie nielubianym czonkom rodziny skarpet w witecznym prezencie. Po drugie, kiczu dopeni skdind wietny aktor i najlepszy polski Elvis Presley Micha Milowicz. Wtaczanie go jednak w ogran do blu konwencj koncertu ycze byo fatalnym pomysem, bo po tym, jak wyginy dinozaury, to si po prostu nie mogo uda. Poza tym czekam na jeszcze lepsze marketingowe pomysy sugerujce robienie prezen - tw z pastylek na zgag i kremw do mocowania protez. Honorowy tytu w kategorii Koszmary witeczne Nie umiem si zdecydowa: reklama Platformy n czy Cyfry plus Chyba jednak pasiasta wiewirka, ktra podszywa si za Mikoaja, jest gorsza. Nie ycz nikomu, by mu si przynia. Honorowy tytu w kategorii White Xmas Z braku niegu zim mona zrobi za pomoc soli lub mki. Rozsypywanie soli przynosi jak wiemy z Vabanku nie - szczcie. Nie byo wtpliwoci, e w tej kategorii zwyci - y moe tylko jeden spot wykonany w technice odkrytej niedawno dziki ukraiskiemu programowi Mam talent. Cay wiat wwczas dowiedzia si o pewnym plastycznym sposobie rysowania piaskiem na szybie. I w takiej wanie estetyce zareklamowaa si w tym roku mka Basia, z ktrej to wysypano choink i witeczny st, a na nim wieczk i makowiec. Honorowy tytu w kategorii Uwaaj na Mikoaja Do McDonalda w tym roku niech lepiej zagldaj tylko ludzie o sumieniach bez skazy. Ci, ktrzy kradn frytki z ssiedniej tacki, mog si spodziewa wyrastajcej jak spod ziemi ka - rzcej rki sprawiedliwoci. Mikoaj (bo o nim mowa w spocie) zawsze wie, czy bye grzeczny, ale uwaga: ten z McDonal - da bynajmniej nie stosuje zasad chrzecijaskiego wybacza - nia ani co gorsza nawet tych z kodeksu Hammurabiego i za jedn ukradzion frytk odbiera a dwie. Nominacj w tej kategorii zdobywa take reklama kawy Jacobs Krnung z uroczym chopczykiem, ktry od kilku ju lat z niezmiennym powodzeniem wabi do domu Mikoaja za pomoc boskiego aromatu kawy tej marki. W tym roku spot nieco zmodyfikowano i aromat kawy przyciga na witecz - ne przyjcie obcych ludzi. Nastrj witeczny nadal jednak unosi si w powietrzu przy dwikach Let it Snow. And the winner is. Coca Cola, ktra w tym roku zrezygno - waa ze swojej kultowej piosenki Coraz bliej wita na rzecz Shake Up Christmas. I cho zmiana bya ryzykowna, to w tym przypadku zdaa egzamin piewajco. Mikoaj ze sowami share the magic, open happiness potrzsa naszym wiatem jak szklan kul pen wirujcych patkw i w ten sposb zblia ludzi do siebie. Sprawia na przykad, e ojciec opuszcza biuro i ldowa na witecznym przedstawieniu syna, pies trafia w ramiona pragncego go otrzyma dziecka, grajcy na fortepianie modzieniec, akompaniujc po drodze caemu miastu, wjeda do salonu prosto na rodzinne wita, a pracujcy w sklepie chopak byskawicznie wraca w zakupowym wzku do domu prosto za wigilijny st. Santa C(o)laus (uwaga, nazwa to mj patent) oczywicie te wy - puszcza w tras owietlone czerwone ciarwki rozwoce sodki napj na witeczne stoy. A swoj drog, czy wiecie, co pije Mikoaj, kiedy jest na wakacjach Jeli nie, to polecam sprawdzi na You Tube (Summer Time is Pepsi Time: Santa Dancing). You Tube to zreszt prawdziwa skarbnica boonarodzenio - wych reklam. Wszystkim fanom Isaiaha Mustafy (tym razem ubranego w czerwony szalik) polecam witeczn wersj reklamy Old Spice. Kold O, Christmas Tree zagrali piknie na butelkach Grolsch The Swingtop Philharmonic Orchestra, natomiast Sony wykorzysta posta Scroodgea z Opowieci wigilijnej, by mc zakomunikowa zwrot VAT-u (wietna rola Dereka Jacobiego). Moja ulubiona jednak to reklama gry Fifa 12 na PlaySta - tion. Rooney, Wilshere, Piqu, Cahill i Kaka ze smutnymi minami pokazuj nietrafione witeczne prezenty, ktrymi obdarowali ich zoliwi krewni: skarpety, kapcie, szczeniaka, drzewko bonsai, banjo. All I want for Christmas is the ball mwi Pique. Potem pada gol w grze i sycha sowa: Yes. Merry Christ - mas, Rooney Bo o to wanie chodzi w dawaniu prezentw - aby byy trafione i przynosiy rado. A w reklamach by nie psuy nastroju i ochoty do witowania. I tego Pastwu ycz w 2012 roku Reklamowe reminiscencje po witecznym barszczu felieton Mira Krzycin samodzielny konsultant i trener komunikacji i marketingu, doktorantka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu 1/12 89Elektroniczne giedy transportowe Wysyka od 5,90 z Darmowa dostawa od 199 z Elektroniczne giedy transportowe opis ksiki: Elektroniczne giedy transportowe mimo duego rozkwitu w ostatniej dekadzie s cigle jeszcze dla wielu osb pracujcych w firmach wytwrczych, transportowych i spedycyjnych mao znane co do zakresu ich dziaalnoci i procedur postpowania. Tematyka ta rwnie wzbudza due zainteresowanie wrd osb chccych zwiza swoj przyszo zawodow ze sfer logistyki. Do tych wanie czytelnikw skierowana jest prezentowana publikacja. Praca zawiera rozwaania zarwno o charakterze praktycznym, jak i teoretycznym. Osoby, dla ktrych gieda jest narzdziem codziennej pracy, odnajd w tej ksice wiele informacji o wpywie gied na rne sfery ycia gospodarczego, o nowych wartociach generowanych na giedach, o ich znaczeniu w stymulowaniu i harmonijnym rozwoju rnych sektorw gospodarki, o rozwizaniach zapewniajcych bezpieczestwo przeprowadzania transakcji na giedzie. Natomiast dla przyszych adeptw logistyki stanowi cenne kompendium wiedzy na temat roli gied w acuchach logistycznych oraz procedur i standardw ich funkcjonowania. Posiadanie tej wiedzy i umiejtnoci pokazanych w tej publikacji daje cenne kwalifikacje przydatne w przyszym yciu zawodowym. Elektroniczne giedy transportowe Wstp Rozdzia I. Elektroniczne giedy transportowe jako instytucje regulujce procesy logistyczne 1. Giedy transportowe jako instytucje rynku globalnego 2. Wpyw gied transportowych na popraw efektywnoci procesw gospodarczych 3. Elektroniczne giedy transportowe jako gwne narzdzie pracy firm spedycyjnych 4. Wpyw elektronicznych gied transportowych na rozwj usug kabotaowych 5. Rywalizacja elektronicznych gied transportowych o pozycj na rynku usug transportowych 6. Giedy transportowe jako zwierciado nadchodzcych zmian koniunktury rynkowej Rozdzia II. Nowe wartoci generowane na elektronicznych giedach transportowych 1. Oczekiwania uytkownikw elektronicznych gied transportowych 2. Rola gied transportowych w eliminowaniu ryzyka prowadzenia biznesu 3. Nowe wartoci dla uczestnikw kanaw logistycznych 4. Elektroniczne giedy transportowe jako rdo informacji biznesowej 5. Wpyw elektronicznych gied transportowych na rodowisko naturalne 6. Elektroniczne giedy towarowe w opinii firmy Emaus International Rozdzia III. Regulacje prawne zawierania transakcji na elektronicznych giedach transportowych 1. Konwencje i umowy midzynarodowe obowizujce w transporcie drogowym 2. Podstawy prawne i dokumentacja zwizana z zawieraniem transakcji w transporcie 2.1. Prawo przewozowe 2.2. Umowa przewozu (zlecenie transportowe) 2.3. Umowa spedycji (zlecenie spedycyjne) 2.4. Oglne Polskie Warunki Spedycyjne 2.5. Ubezpieczenia w transporcie samochodowym 2.6. List przewozowy 3. Standardy obowizujce w transporcie samochodowym 3.1. Standardy proceduralne w zawieraniu transakcji giedowych 3.2. Standardy odnoszce si do rodkw transportowych 4. Przykad transakcji zrealizowanej na giedzie elektronicznej w firmie Emaus International Rozdzia IV. Procedury transakcyjne na elektronicznych giedach transportowych 1. Etapy autoryzacji nowego uczestnika elektronicznej giedy transportowej 2. Procedura wyszukiwania adunku 3. Wyszukanie odpowiedniego przewonika do zlecenia 4. Procedura kontaktu z oferentem 5. Weryfikacja wiarygodnoci zleceniodawcy 6. Weryfikacja rzetelnoci przewonika oraz firmy spedycyjnej 7. Potwierdzenie zawarcia transakcji 8. Procedury zawierania transakcji odbywajce si poza gied (na bazie informacji giedowych) 9. Odzyskiwanie zalegej nalenoci za transport (sprawa wraca na gied) Rozdzia V. Technologie teleinformatyczne wykorzystywane na elektronicznych giedach transportowych wspierajce zarzdzanie transportem 1. Internetowe platformy przetargowe optymalizujce kontrakty na transport dugoterminowy 2. Komunikator giedowy jako usuga obniajca koszty dziaalnoci firm 3. Archiwizacja transakcji frachtw (kupna/sprzeday) 4. Moduy elektronicznych map wspierajcych zarzdzanie flot 5. Ocena ryzyka zawierania transakcji za porednic twem elektronicznych gied transportowych 6. Zdalny monitoring statusu realizacji zlecenia Rozdzia VI. Zagroenia i systemy zabezpiecze technologii internetowej w funkcjonowaniu elektronicznych gied transportowych 1. Internet jako rdo zagroe dla firm 2. Ustalenie ryzyka z punktu widzenia firmy 3. Zarzdzanie ryzykiem i metody jego mierzenia 4. Spotykane techniki zagraajce bezpieczestwu w internecie 5. Systemy bezpieczestwa operacji biznesowych prowadzonych na elektronicznych giedach transportowych 5.1. Zakres bezpieczestwa w sieciach internetowych 5.2. rda pozyskiwania informacji z zakresu bezpieczestwa sieci komputerowych 5.3. Urzdzenia techniczne zapewniajce bezpieczestwo 5.3.1. Zapory sieciowe (firewalle) 5.3.2. Serwery poredniczce (proxy) 5.4. Rozwizania proceduralno-organizacyjne zapewniajce bezieczestwo operacji biznesowych w internecie 5.5. Systemy ochrony przed intruzami i zachowania integralnoci plikw Zakoczenie Bibliografia Spis tabel Spis wykresw Spis rysunkw Produkty podobne:
Комментарии
Отправить комментарий